Eindejaarsvraagjes (1)

... ♦ 26 december 2011 ♦ 2 reacties

Een jaareinde is een aanzet tot reflectie. Straks (of nu al) komen er weer eindejaarsvraagjes op ons af.  Zoals steeds zullen de meeste vragen ofwel te mondain zijn ofwel teveel verwijzen naar de actualiteit. Eerder moeilijk te beantwoorden dus. 

Eindejaarsvraagjes

Sommige zijn eerder oppervlakkig, met anderen heb ik niet zoveel, kan ik maar weinig … zoals vragen over politiek & politici, ingrijpende gebeurtenissen, maatschappelijke evoluties, concerten … het speelt zich veelal buiten mijn leven om.

Om mezelf een plezier te doen en toch ook om klaar te staan met een eigen vragenlijstje … heb ik een aantal pittige, sappige, smeuïge vraagjes geselecteerd uit het boekje dat momenteel op mijn nachtkastje ligt, ‘Het boek met 1000 vragen’ (van Diederik Van den Abeele, Standaard Uitgeverij, 2010). Die wil ik graag met u delen.

Ter afwisseling van het dagelijks overleven

De ‘lastige vragen’ van Max Frisch en de ‘vraagstaart’ van Marcel Proust zijn ook wel aardig maar het mocht wel eens iets anders zijn. 

Een tikkeltje variatie, uitdaging, hersenvoedsel, … het is af en toe welkom om de dagelijkse strijd om te overleven even te laten rusten. Daarom enkele eindejaarsvraagjes uit een ander boek, louter ter ontspanning. Mocht u trouwens een tip hebben naar een boek met moeilijke vragen zoals voorgaande, ik hoor het graag.

De eindejaarsvraagjes 2011

Hier volgen dan twintig eindejaarsvraagjes, in een aantal delen. Voor zich geroepen voelt … en wie zin en tijd heeft … u mag mij uw antwoord op deze vragen gerust mailen … op een virtuele gele briefkaart naar tistje01@gmail.com … en dan krijgt u een antwoordje terug.

Stel dat u uw ouders iets zou kunnen laten inzien voor ze sterven, wat zou dat dan zijn?

Over mijn ouders heb ik vooral lof. Niet alleen ik trouwens. Bijna een jaar na publicatie van de poll ‘Mijn ouders zijn …’ zegt maar liefst 73% van de bezoekers van deze blog (die de poll invulden) dat hun ouders goede mensen zijn die hun best doen en er geen klachten zijn. Meer nog, 47% geeft ze minstens grote onderscheiding.

Toch versta ik heel goed dat ik veel geluk heb gehad. Als ik naar mijn schoonouders kijk (en sommige andere ouders) weet ik dat het anders had kunnen zijn. En als ik ervaringen van andere mensen met autisme lees en hoor eveneens. Dan begrijp ik dat sommige mensen het leven niet meer zien zitten, met tranen bevochtigde vuistdikke brieven schrijven of hopen dat het hun ouders ooit spijt dat ze hun zoon of dochter met autisme hebben verbannen uit hun leven.

Mijn ouders zou ik wensen dat ze zich niet langer schuldig hoeven te voelen.  Ze hebben daar immers weinig of geen reden toe. En ik zou ook wensen dat ze uitspraken over hun opvoedingskwaliteiten en – keuzes van zogenaamde ‘deskundigen’ (die zichzelf eerder schuldig zouden moeten voelen) in de wind slaan (gemakkelijker gezegd dan gedaan, helaas). 

Wat ik ze ook zou laten inzien is dat hen hun ‘domme’ uitspraken vergeef.  Iedereen heeft nu eenmaal een vast aantal ‘idiote uitspraken’ in zichzelf (ook u en ik), en het lijkt erop dat ze die intussen hebben gelost.

In tegenstelling tot wat veel psychiaters (vooral van psychoanalytische inslag) mij hebben gezegd: ze hebben meer goed dan kwaad gedaan en hun leven is, minstens voor mij, waardevol geweest.

In welke mate hebt u controle over uw leven, denkt u?

In mijn leven heb ik meer overzicht dan controle.  Ik heb niet de pretentie te zeggen dat ik mijn leven beheers. Het is meer een ongeleid projectiel dat onvoorstelbaar genoeg tot op dit moment niet al te veel brokken heeft gemaakt.

Op dit moment heb ik een kleine helft van mijn leven in de hand door zelforganisatie, door zelfgemaakte structuur in tijd. In mijn levensruimte heb ik veel minder in de hand. Die zelforganisatie wordt vooral gestuurd door instinct, karakter, persoonlijkheid en begeerte, met een vleugje ratio. Dat rationele neemt wel toe naarmate ik ouder wordt.

De andere helft van mijn leven, waarover ik geen controle en zelfs weinig overzicht heb, is deels mijn eigen onbewuste en deels de invloed van andere mensen, onder invloed van maatschappelijke leefregels, en deels de invloeden van de natuur en de natuurverschijnselen.

Steeds meer denk ik dat het menselijk is rond te zwalpen. Daarnaast vind ik het belangrijk alert te blijven voor en in te gaan op kansen die toevallig opduiken. Voor de rest tracht ik voldoende schematisch leven om niet te veel energie te verliezen om alert te blijven voor kansen.

Welke titel zou u kiezen voor uw autobiografie? Waarover zou u anders graag een boek schrijven?

‘Autistisch (on) gelukkig’ zou ik kiezen als titel voor een autobiografie. Hoewel ik niet geneigd ben er een te schrijven. Sinds de Bekentenissen van Jean Jacques Rousseau heb ik geen betere gelezen. En een autibiografie zie ik me ook niet meteen schrijven.

Als boek zou ik graag 10 en een half hoofdstukken schrijven over Leven (overleven).  Te beginnen met een hoofdstuk over ‘Vroeger’ (het verleden in al zijn facetten).

Daartussen acht hoofdstukken over het ‘Nu’. Bij voorkeur het verslag van een wereldreis. Deels door mijn hoofd. Deels rond de wereld. Samen met een filmploeg, waarmee ik dan zoals Richard Attenborough, Michael Wood of Jan Leyers een twintigdelige televisieserie maak. Natuurlijk samen met mijn vriendin, hoewel ik denk dat die liever thuisblijft (en zeker niet op televisie komt).

Het boek zou afsluiten met een hoofdstuk over ‘Later’ (alles wat met de toekomst heeft te maken). En een half hoofdstuk zou dan eventueel over mezelf gaan, … of over de mensen die ik onderweg ben tegengekomen.

Wanneer durft u volkomen uzelf te zijn? Wanneer niet?

Het zou om te beginnen interessant zijn te weten wat ‘jezelf zijn’ is.  Voorlopig blijf ik het antwoord daarop schuldig. Het gebod ‘wees jezelf’ of ‘doe wat je wilt’ heb ik nooit goed gesnapt.

Het dichtste dat ik erbij kom is: mezelf zijn is wanneer ik niet te veel hoef na te denken over wat al dan niet te doen, en wanneer ik volledig van top tot teen in harmonie ben met mijn lichaam en verstand.

Maar dat gebeurt amper of niet. Soms als ik met mijn vriendin of mijn ouders ben, of als ik alleen ben. Als ik in gedachten verzonken ben. In het bijzijn van anderen ben ik amper mezelf, dat is vrijwel onmogelijk. De angst (of de zekerheid) dat zij niet met de kwetsbaarheid om kunnen is gewoonweg te groot. Alleen al de uitspraak dat ik niet mezelf kan zijn in het bijzijn van vreemden (ook al zeggen die het goed te bedoelen), is al moeilijk voor de meeste mensen.

Hoe gaat u om met veranderingen in uw leven?

Veranderingen zijn ervaringen waarvan ik denk: de ene deur sluit, een andere opent. Jammer genoeg zijn sommige veranderingen als slaande deuren. Ze doen opschrikken, of blijven open en dicht slaan. Waardoor het nooit zeker is of ze definitief open of dicht zijn. Met definitieve veranderingen kan ik soms beter om dan met onvoorspelbare evoluties.

Soms probeer ik zelf een verandering door te voeren, een nieuwe deur te openen. In een opwelling vaak, lijkt het, maar meestal is er al, zonder dat ik het weet, een hele verandering aan voorafgegaan. Wellicht is het meer een kantelpunt in een evolutie die blijft doorgaan. Maar dan niet-lineair, niet van goed naar beter of slechter.

Tegen sommige veranderingen probeer ik me natuurlijk te verzetten als een soort Don Quichot, volledig kansloos natuurlijk maar niettemin. Tegen de vergankelijkheid of de veroudering of de aftakeling van natuur & wereld kan ik slechts kleine stapjes ondernemen.

Nu en dan, maar eerder zelden, ga ik mee met de stroom, maar om los te laten is wel veel energie nodig. En door de schaarste kan ik me dat helaas niet permitteren. Vandaar dat ik blijf kiezen voor de gemakkelijkste oplossing om met veranderingen om te gaan: de planmatige aanpak.