‘Erkennen dat sommigen een rustig plekje nodig hebben’ … autisme en onderwijs

Foto van Logan Weaver op Unsplash

Er zijn nog heel wat mensen met autisme die we vandaag niet detecteren. En die als gevolg daarvan in onze maatschappij tegen allerlei problemen en moeilijkheden aanlopen, onder meer in ons onderwijs.

We zien dat onder meer bij mensen met een etnisch andere achtergrond of bij mensen met een lagere sociaaleconomische status. En ook geslacht speelt mee: bij meisjes wordt autisme nog steeds vaak over het hoofd gezien. Enerzijds omdat we autisme te lang door een mannelijke bril hebben bekeken. Anderzijds omdat meisjes met autisme er heel goed in slagen hun gedrag te camoufleren, waardoor we niet opmerken dat ze het intussen heel erg moeilijk hebben, hun plek in de maatschappij niet weten te vinden. En dat is toch ook zorgwekkend.

Op autisme kleeft immers nog steeds een stigma. Je riskeert dat mensen met deze diagnose minder kansen krijgen. Denk aan het vooroordeel dat wie autisme heeft niet geschikt zou zijn voor een job in de sociale sector of niet in team zou kunnen werken.

Autisme wordt vandaag nog steeds te veel bekeken als een stoornis die opgelost moet worden. We zien het nog te weinig als een vorm van neurodiversiteit, die we in feite moeten trachten te omarmen, net zoals we vandaag ook rond genderdiversiteit – de man-vrouwverhouding in onze samenleving – stappen vooruitzetten. Dat betekent dat je als samenleving nadenkt over hoe je omgaat met kinderen die informatie op een andere manier opnemen, die gedragsmatig of emotioneel anders reageren dan dat de meerderheid van de samenleving normaal vindt.

We zouden uiteraard niet liever willen dan dat we tot een onderwijsomgeving kunnen komen waarin alle kinderen, ook kinderen met autisme, goed gedijen. Heel wat kinderen – met én zonder autisme – zijn inderdaad gebaat bij rust, stabiliteit en voorspelbaarheid. Maar dat zal zeker niet volstaan.

Sommigen hebben extra ondersteuning bij het leren nodig, anderen worstelen met stress of met de sociale verwachtingen op school. Een voorbeeld: de schoolpauzes. Veel leerlingen zullen niet liever doen dan op een speelplaats een kwartier lang al gillend achter een bal aanhollen, of met de vriendjes kletsen.

Wil je tot een zogenaamd inclusieve schoolomgeving komen, dan moet je ook erkennen dat voor sommige leerlingen zo’n pauze een sociale jungle is en dat sommigen liever tijdens zo’n pauze een rustig plekje opzoeken om te ontprikkelen, door bijvoorbeeld een boekje te lezen, of door rustig met enkele anderen een spelletje te spelen.

Prof. Ilse Noens, hoogleraar orthopedagogiek aan de KU Leuven, in het artikel ‘Vooral meisjes worden nog vaak over het hoofd gezien’ van Werner Rommers in Het Nieuwsblad van 28 april 2022

1 Comment »

  1. Wat de speelplaats betreft, dat kan ik zeker bevestigen.
    Wanneer ik meer dan 20 jaar geleden mijn oudste dochter vroeg of ze graag naar school ging was het antwoord: ja maar de speeltijden heb ik niet graag. Zij bleef tijdens de speeltijd altijd dicht bij de deur naar binnen staan en liefst dicht bij de juffrouw. Ze heeft zelfs een periode haar best gedaan om zoveel mogelijk te laat te komen want dan was de speelplaats terug rustig wanneer ze de speelplaats over moest van de poort naar het gebouw.
    Zelf ging ik vroeger wel de speelplaats op (50 jaar geleden), maar dan deed ik zelden met de anderen mee. Knikkeren soms wel, maar dat was dan dikwijls omdat mijn broer er bij was. Maar meestal zocht ik een hoekje op om alleen bezig te zijn. In het 4de leerjaar (1974-1975) waren er plannen om een nieuwe school te bouwen. De meester wist dat ik goed was in rekenen en dat ik graag rekende. Hij heeft me toen tijdens de speeltijd binnen gehouden en me de oppervlaktes van de vloeren voor al de lokalen van de nieuwe school laten uitrekenen. Prima voor mij, veel beter dan de speelplaats opgaan.

    Geliked door 1 persoon

Laat een reactie achter op Stefan Mondelaers Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.