Als vrije tijd topsport wordt: over autisme, prikkels en meedoen

Vrije tijd is voor mij vaak geen rustpunt, maar een complexe inspanning die ik ervaar als topsport. Er is een voortdurende strijd tussen mijn zin om mee te doen en de noodzaak om mijn beperkte energie te bewaken. Onzichtbare drempels zoals drukte, fel licht en sociale verwachtingen maken spontaniteit onmogelijk; elke stap vraagt om planning en mentale voorbereiding.
Om deelname haalbaar te maken, heb ik vooraf duidelijke informatie nodig, zoals plattegronden en foto’s. Dit geeft me de veiligheid om scenario’s in te schatten. Ook digitale activiteiten bieden uitkomst, omdat ik daar zelf de regie heb over prikkels. Soms vind ik rust op onverwachte plekken, zoals een begraafplaats of een winkel net na openingstijd, waar ik simpelweg mezelf kan zijn.
Echte toegankelijkheid zit voor mij in begrip: accepteren dat ik een koptelefoon draag of eerder vertrek. Wanneer de omgeving meedenkt met rustige uren en heldere communicatie, wordt vrije tijd voor mij minder een uitputtingsslag en eindelijk een kans om echt te landen.