Spring naar inhoud

Tag: handicap

#Ananas (3): Hoe noem ik je het best?

Het is begrijpelijk dat mensen niet goed meer weten hoe iemand met een beperking of met autisme aan te spreken. Je zou verward raken door de voortdurende verandering van gebruikte termen. Zeker als je van nature al wat omgangsverlegenheid hebt. Te meer omdat het voor de ene erg gevoelig ligt, en de andere er zich niet druk om maakt en zodoende moeiteloos wisselt. Bij die eerste groep is een schier eindeloze discussie trouwens nooit ver weg. En dat is nooit leuk. Hoe irritant is het immers niet op je vingers… Read more #Ananas (3): Hoe noem ik je het best?

De vier fasen in het leven van een mens zonder titel

Hoe iemand gezien wordt, zegt weinig over wie iemand is. Het zegt slechts hoe anderen die persoon een plaats in het leven geven. Anderen die op hun beurt ook een plaats krijgen toegewezen. Schijt aan wat anderen over ons denken? Hoe we omgaan met hoe anderen over ons denken, heeft wel invloed op wie we uiteindelijk worden. Sommigen kiezen ervoor schijt te hebben aan wat anderen denken. Door zichzelf vrij te vechten van al die meningen. Of ze ontkennen gewoon dat anderen iets over hen denken. Zelf kan ik niet… Read more De vier fasen in het leven van een mens zonder titel

Steeds op scherp en belaagd met spam

Voor mensen met autisme is het dagelijks leven een grote uitdaging. Alleen al het lezen van emoties moeten ze leren zoals woordenschat. Maar dat maakt hen allerminst gevoelloos. Een reportage in Die Zeit van 2 april 2013. ‘Mijn geheugen vult zich met spam’ In een slingerende beweging, nu eens door bebouwd dan weer door landelijk gebied, baant zich een weg door Maintal, een stad in de Duitse deelstaat Hessen. Het verkeer verloopt er ordelijk, als ware het vanzelfsprekend, en wordt alleen onderbroken wanneer een auto rechts inslaat. Wanneer dat gebeurt,… Read more Steeds op scherp en belaagd met spam

Ieder zijn tempo

Omgaan met feedback, met reacties, met kritiek, dat is niet eenvoudig. Dat merk ik vooral als ik een reactie laat op een blog van iemand met autisme. Vier op de vijf keer zie ik ze niet verschijnen. Wellicht ben ik gewoon te eerlijk. Zelf ben ik nochtans blij met elke reactie. Ook al gaat die soms lijnrecht in tegenover de ideeën die ik naar voor breng. Des te meer zelfs, want ik heb de wijsheid niet in pacht. En om het met een van mijn favoriete zangkunstenaars Raymond (van ’t… Read more Ieder zijn tempo

‘Wie goed weet te vallen, kan ook beter opstaan’

Het is druk als ik bij David aankom. Druk bij zichzelf, en druk in mijn hoofd. Hij woont immers nogal afgelegen en ik heb lang moeten rijden en zoeken. Zelfs met een goede gps. Ver weg van alle drukte om zelf druk te mogen zijn, zegt hij zelf. ‘Als het goed is, rond ik dit nog even af. De voorbereiding voor ons gesprek ligt op tafel’ roept hij als ik in zijn atelier kom. Voor mij is dat prima. Ik probeer alvast wat te acclimatiseren. Een voortdurende heruitvinding Die voorbereiding… Read more ‘Wie goed weet te vallen, kan ook beter opstaan’

Is autisme maar een identiteit?

Ervaringsdeskundige Sandy Starr gaf op de Wereld Autisme Dag een voordracht voor de Royal Society in Londen onder de titel ‘Is autism just another identity?. Deze is verschenen in het libertaristisch internetmagazine Spiked Online. De voordracht werd op Twitter o.a. gedeeld door autismeverkenners Peter Vermeulen en Uta Frith. Starr is medewerker communicatie bij een onderzoekscentrum voor menselijke reproductie. Hierna volgt een vrije vertaling. Aanpassingen voor de leesbaarheid: delen die verwijzen de Britse situatie zijn weggelaten, sommige tussentitels zijn toegevoegd. Is autisme een stoornis? Is autisme een identiteit? Had je me… Read more Is autisme maar een identiteit?

Van Rain Man tot Mozart … en terug?

De Nederlandse film – en televisiedeskundige Anne Van de Beek heeft een Master gevolgd aan de Universiteit van Utrecht. Ze maakte haar scriptie over De representatie en stereotypering van autisme in films van 1988 tot 2010. We hadden een gesprek in Utrecht. Dit stuk is daarvan een neerslag.

Anne Van de Beek analyseerde de vier belangrijkste films met het thema autisme van de afgelopen twintig jaar. Ze onderzoekt hoe we film als taal gebruiken om gedachten en gevoelens over te brengen. . Vier films die iets kunnen zeggen over de beeldvorming van autisme zijn volgens haar Rain Man, What’s Eating Gilbert Grape, Mercury Rising en Mozart and the Whale.

In Rain Man ziet het publiek voor het eerst in publiek de verbeelding van een autist, en wordt autisme gekoppeld aan het hebben van een bepaald intelligentieprofiel. Savantisme en kledij worden geïntroduceerd als stereotypes van toepassing op Raymond. Charlie daarentegen is zijn normale broer, in functie van het stereotype ‘othering’ (tegenover elkaar uitvergroten van het anders-zijn). Rain Man is een spiegel van wat op dat moment de meest gangbare opvatting was over autisme.

What’s eating gilbert grape is een buitenbeentje in de gekozen films. Hier wordt de autist als een zwakbegaafde met echolalie op het scherm gebracht en in de rol van het onschuldige gehandicapte kind.

Mercury Rising, de derde keuze, lijkt dan weer een stap terug te zetten naar Rain Man. Hier komt autisme naar voor als het extreme anders-zijn: buitenaards wezen, robot en computer. Ook het stereotype ‘overcoming’ of het overwinnen of verbergen van je handciap komt naar voor. Simon is de verbeelding van een Supercrip, omdat hij zijn intelligentie kan inzetten om zichzelf te redden, maar is ook een onschuldig gehandicapt kind van op de posters.

In de laatste film, Mozart and the Whale, tonen mensen zich volgens Van de Beeck zoals ze zich voelen. Het is de film die volgens haar het meest ingaat tegen het stereotypisch beeld. Toch is er wel sprake van cijferobsessie, kleding en hysterie.

Een meer genuanceerd beeld vinden we toch vooral bij kleinere Europese films. Zoals Ben X, die in onze streken wel relatief bekend zijn, maar elders veel minder. Ook Ben X toont dat de bekendheid van autisme wel beter is maar dat mensen met autisme nog steeds eenzaam en uitgesloten zijn.

Bovendien blijkt autisme steeds weer een stoornis van fascinatie. Voorbeelden daarvan zijn de artikelen waarin van televisiepersonages wordt gezegd dat ze autisme hebben en kijkers die dit beamen, vanuit de zoektocht naar rolmodellen. Deze beeldvorming is echter anders dan bij films.

Wat is dan een correcte weergave? Zo eenvoudig ligt het niet. Kijkers naar een film mogen dat personage vooral niet veralgemenen. Kwaliteiten en beperkingen moeten in een personage wel duidelijk in de ver gezet worden. Een voorbeeld van goede beeldvorming is volgens Van de Beek de Australische animatieprent Mary and Max. Maar in zijn genre is Ben X ook correct qua beeldvorming en zelfs Rain Man geeft een eerlijk beeld van wat autisme kan zijn.

Stoornis, handicap of gewoon anders?

Is autisme een stoornis, handicap of gewoon anders? Het is een vraag die me al eens gesteld wordt als ik over mijn autismebeleving spreek voor een publiek. Zowel stoornis, handicap als anders-zijn In een artikel uit 2006 beschrijft Peter Vermeulen van Autisme Centraal waarom autisme zowel een stoornis, handicap als anders-zijn is. Een lezenswaardig artikel dat ik vermeld telkens ik op bovenstaande vraag antwoord. Volgens mij is autisme zowel een stoornis, handicap en andere denkstijl. Alle drie benamingen doen de werkelijkheid volgens mij evenveel recht. Maar toch niet helemaal. Omdat… Read more Stoornis, handicap of gewoon anders?