Het is tegenwoordig niet meer weg te denken van social media: opiniemakers die uit wetenschappelijk onderzoek uitsluitend de krenten uit de pap vissen. Een mooi voorbeeld daarvan was onlangs een ronkend succesverhaal op LinkedIn door een postdoctoraal onderzoeker die naam begint te maken met dergelijke bijdragen.

Nu ben ik mij ervan bewust dat veel mensen op dit platform er geen probleem mee hebben om de zaken wat aan te dikken. Of het nu gaat om eigen thesissen, onderzoeken, realisaties, diploma’s of initiatieven, ik neem het meeste wat ik er lees met een stevige korrel zout.

Toch vond ik dit specifieke verhaal over de zelfgerapporteerde sterktes van autistische volwassenen – losjes gebaseerd op een studie van Ferrariolo en collega’s (2026) – te opvallend en tegelijk te schrijnend om zomaar te laten passeren.

Volgens de onderzoeker zouden autistische mensen zowaar uitblinken in interpersoonlijke vaardigheden en empathie, en zou de studie definitief zou afrekenen met alle heersende stereotypes.

Over de kwaliteit van de studie zelf valt overigens ook te discussiëren: aan een beperkte groep autistische mensen werden grofweg twee vragen gesteld over wat ze zelf goed kunnen en wat net moeilijk gaat.

Wie het artikel grondig leest, merkt al snel dat het beeld van de onderzoeker rammelt. Niet zozeer omdat sommige respondenten camouflage en compensatie blijkbaar ook tot interpersoonlijke vaardigheden rekenen, maar vooral omdat de bredere context van de antwoorden volledig uit het oog wordt verloren.

Een realiteit van chronische stress en organisatorisch falen

Wat de onderzoeker in zijn bijdrage bijna op cynische wijze verzwijgt, is dat het onderzoek net een grimmig en rauw beeld schetst van de dagelijkse autistische ervaring. In de studie – hoe mankerend de opzet misschien ook is – komt vooral een realiteit van onbegrip en organisatorisch falen aan het licht. Niet cognitieve bravoure, maar de vele stressoren van het zelfstandig volwassen autistisch leven staan centraal

De respondenten in de studie benoemen immers forse financiële uitdagingen, variërend van schulden tot de onmogelijkheid om in basisbehoeften te voorzien. Daarnaast vormt werk een hardnekkig struikelblok. Dat gaat niet alleen over werkloosheid of de moeite om überhaupt een baan te vinden; bijna 10% van de bevraagden kampt met slopende werkstress en de constante angst om ontslagen te worden. De studie belicht moeilijkheden op het niveau van het individu, de groep én de bredere samenleving.

De eenzame keerzijde van sociaal leven als autistisch persoon

Het valt op hoe de onderzoeker en diens LinkedIn-aanhang in alle talen zwijgen over de veel grotere nadruk op interpersoonlijke uitdagingen in het paper. Bijna de helft van de respondenten rapporteert diepgaande interpersoonlijke conflicten, en socialiseren wordt het allervaakst genoemd als knelpunt in het hele onderzoek. In theorie zijn deze mensen misschien empathisch – al blijven ze daar zelf bescheiden over – maar in sociale contacten komt dat zelden tot uiting. Dit komt mede doordat ze de bittere noodzaak voelen om zich voor te doen als iemand anders, en omdat ze ervaren welke eenzaamheid en welk onbegrip er volgt wanneer ze hun eigen intuïtie wél durven volgen.

Een ander cruciaal aspect dat sneuvelt in dit eenzijdige hoera-perspectief, is de ‘mist in het hoofd’ die bij zowat alle deelnemers centraal staat. Samen met haperende executieve functies en een gebrek aan motivatie ondermijnt dit hun dagelijks functioneren, zowel thuis als op het werk. Daarbovenop kampt een derde van de groep naar eigen zeggen met zware emotionele en mentale gezondheidsproblemen. Angst, extreme vermoeidheid, zintuiglijke overprikkeling en fysieke klachten zoals chronische pijn zijn schering en inslag. Doorheen de studie wordt pijnlijk duidelijk dat de autistische ervaring vaak een constante strijd tegen totale uitputting is.

De perverse logica van online applaus

Bij het lezen van zulke berichten vraag ik me toch af wat een academicus in godsnaam bezielt om zo’n misplaatst, schadelijk verhaal de wereld in te sturen. Het antwoord schuilt wellicht in de perverse logica van scoringsdrang en de oppervlakkige aandachtseconomie.

De werkelijkheid van autisme ‘verkoopt’ nu eenmaal niet op platforms als LinkedIn. Netwerken, HR-managers en diversiteitsconsultants liken liever de comfortabele illusie van autisme als een hippe, winstgevende superkracht dan een complex relaas over chronische stress.

Door de pijnlijke kanten vakkundig weg te gommen, profileert de onderzoeker zich als een vooruitstrevende bondgenoot, terwijl de realiteit verraadt dat dit een knieval is voor toxische moraal. Het getuigt volgens mij van een gebrek aan intellectuele integriteit: een berekenende pr-stunt waarbij de dagelijkse lijdensdruk van een hele groep wordt gereduceerd tot een opstapje voor academische ijdelheid en goedkoop digitaal applaus.

Romantiseren is wegkijken

Het eenzijdig vieren van autistische ‘superkrachten’ is niet alleen intellectueel oneerlijk, het is schadelijk. Het marginaliseert de immense uitdagingen waar deze groep dagelijks mee kampt en ontslaat de maatschappij tegelijk van haar plicht om wezenlijke, structurele aanpassingen te doen.

De onderzoekers achter de studie concluderen dan ook volkomen terecht dat de gerapporteerde moeilijkheden een luide roep zijn om systeemverandering en omvattende, praktische ondersteuning (wraparound supports). Er is meer dan ooit behoefte aan casemanagers, jobcoaches, financiële begeleiding en passende gezondheidszorg om de onmogelijke last van volledige zelfredzaamheid te verlichten.

Pas wanneer we stoppen met het romantiseren van neurodiversiteit of neurodivergentie (beiden vaak verkeerd geïnterpreteerd) en de volledige realiteit onder ogen durven zien, ontstaat er ruimte voor oprechte acceptatie en doeltreffende hulp. Het ontkennen van de pijnlijke kanten van autisme is immers geen emancipatie; het is simpelweg wegkijken.

Ferraiolo, J., Parenteau, C.I., Khaw, J. et al. Self-Reported Strengths and Difficulties by Autistic Young Adults. J Autism Dev Disord (2026). https://doi.org/10.1007/s10803-026-07260-0