TLDR: Welke thema’s leven, en wat lezers zoeken in vijftien jaar autismeblog

Sinds 2008 schrijf ik op Tistje.com over autisme. Ik schrijf vanuit mijn eigen ervaring. In al die jaren werd de blog de oudste niet-commerciële autismeblog in ons taalgebied. De inhoud stond altijd voorop. Toch vind ik een heldere vorm even belangrijk. Ik hou het bewust eenvoudig. Geen technische snufjes, geen dure sjablonen, geen marketing. Ik schrijf de teksten zoals ik ze zelf graag lees: doordacht, genuanceerd en met de voeten op de grond. Kunstmatige intelligentie gebruik ik hooguit voor een beetje beeld. Wie snelle, door AI gemaakte teksten zoekt, is hier aan het verkeerde adres.

In die jaren bouwde ik een archief op van duizenden artikelen. En er liggen nog evenveel concepten klaar. Als ik met wat afstand naar al dat werk kijk, zie ik duidelijke patronen. Soms voel ik trots, soms schaamte of ongeloof. Het meeste werk past in tien inhoudelijke lijnen. Ze overlappen elkaar, dat kan niet anders. Maar samen vormen ze het hart van de blog.

De rode draad: verbinding en herkenning

Twee lijnen dragen de blog het sterkst. Aan de ene kant relaties en intimiteit. Aan de andere kant mentale gezondheid. Het is geen toeval dat dit ook de meest gelezen onderwerpen zijn.

Mijn meest bekeken stuk gaat over verliefd worden op een man met autisme. Vlak daarachter komen stukken over het liefdesleven van jongvolwassenen en over burn-out. Wat die stukken bindt, is geen uitleg over wat autisme is. Het gaat over één vraag: hoe hou je verbinding? Met een partner, met de wereld, met jezelf. Ook als aanvoelen en aansluiten niet vanzelf gaan. Lezers van Tistje komen voor herkenning en verbinding. Niet voor ruzie of boosheid naar anderen.

Een tweede lijn is scherper. Ik verzet me steeds tegen al te simpele beelden van autisme. Stukken over beeldvorming, misverstanden en stereotypen vormen een grote groep. De toon is bewust tegendraads. Recent schreef ik over de biologische kant van autisme en over de mythe van de geniale buitenstaander, naar aanleiding van de heisa rond Elon Musk die voortduurt. Dat past in diezelfde lijn.

Op mijn blog weiger ik dan ook autisme te maken tot een vlot inspiratieverhaal. Maar ik weiger het ook te zien als iets wat alleen door de samenleving is bedacht. Ik hou vast aan de spanning tussen de geleefde ervaring en de biologische grond. Die kritische houding maakt Tistje.com anders dan veel inhoud over autisme op het internet, dat vooral wil vermaken, motiveren of inspireren.

De tien belangrijkste thema’s

Deze blog past grofweg in een tiental thema’s. Ze overlappen elkaar steeds. Een stuk over burn-out raakt aan werk. Een stuk over diagnose raakt aan identiteit. Maar samen geven ze de blog zijn eigen gezicht. Het overzicht hieronder loopt van het meest confronterende naar het meest ludieke thema. Daarna bespreek ik ze elk afzonderlijk, met telkens links naar de meest bezochte, gelezen of geliefde artikels. Zo krijg je een beeld van de artikels op deze blog die het meest aangeklikt of geliefd zijn.

1. Relaties en intimiteit

Dit is het populairste thema van de blog. Wat deze stukken bindt, is geen uitleg over autisme. Het gaat over de vraag hoe je verbinding houdt. Met een partner, met de wereld, met jezelf. Ook als aanvoelen en aansluiten niet vanzelf gaan. Het gaat over verlangen, misverstand en nabijheid. En over wat een relatie vraagt en draagt. Lezers komen hier voor herkenning, niet voor een definitie.

In dit thema staan stukken als Wat een vrouw moet weten als ze verliefd wordt op een man met autisme. Daarin kijk ik eerlijk naar vragen van niet-autistische partners. En het klassieke Het liefdesleven van jongvolwassenen met autisme, voor velen een vast beginpunt.

Recentere stukken kijken vaker naar wederkerigheid. In Aan wat merk je dat een autistische persoon je graag ziet? gaat het over kleine signalen van genegenheid die vaak gemist worden. Van mij houden is topsport, Waarom verpest zijn autisme ons liefdesleven? en Wat mag ik van mijn autistische partner verwachten? zoeken naar eerlijke, realistische verwachtingen.

Ook onze eigen relatie krijgt een plek, tussen twee autistische partners. Bijvoorbeeld in Liefde in uitvoering: hoe wij als twee autistische partners Valentijn beleven. En wie praktische inspiratie zoekt, kan terecht bij 20 tips voor een perfecte date met een autiste.

2. Energie, uitputting en herstel

Naast relaties staat de psychische gezondheid. Burn-out, depressie, angst, overprikkeling en chronische uitputting komen steeds terug. Telkens van binnenuit, niet als klinische beschrijving. De lepeltheorie over energietekort en het veelgelezen stuk over volledig opgebrand zijn, laten de toon zien. Eerlijk over de prijs die het dagelijks leven kan vragen, zonder alleen maar te klagen. De vraag is steeds dezelfde: hoe hou je draagkracht en welzijn vast in een wereld die veel vraagt? Het is de lijn die het dichtst bij de kwetsbaarheid van mijn lezers komt.

Volledig op en niets om terug op te laden schetst de totale leegte na jaren leven boven je eigen draagkracht. De lepeltheorie is een model voor chronisch energietekort dat over de hele wereld wordt gebruikt. Daarnaast is er ruimte voor de lastige kant van psychische klachten. 10 invloeden die bij autistische personen kunnen leiden tot depressie en Autisme en depressie leggen het verschil uit tussen gewoon moe zijn en echt depressief zijn. In De verborgen wonden: waarom autistische volwassenen meer worstelen na trauma komen overprikkeling, overspoeld worden en de grenzen van klassieke therapie aan bod.

Toch is er ook veel aandacht voor mildheid en herstel. Zelfcompassie bij autisme en 10 stellingen over autistisch gelukkig zijn laten zien dat geluk niet betekent dat alles makkelijk is. Het gaat om zachter omgaan met jezelf en je grenzen.

3. Diagnose en identiteit

Het thema rond diagnose en identiteit is iets filosofischer, maar niet minder echt. Het draait om wat een autismediagnose eigenlijk betekent. Niet alleen de praktische kant: hoe ga je om met twijfel, met een late diagnose. Vooral de diepere vraag telt: wat is van het autisme, en wat van de persoon zelf? Ik weiger de diagnose tot het hele verhaal over iemand te maken. Ik nodig de lezer uit om na te denken, niet om zich gerust te laten stellen.

In De GAF-score en Van label tot diagnose: 7 verwarrende termen leg ik de theorie achter de praktijk uit. Voor wie in de knoop zit met zichzelf, geven teksten als Wat doe ik met mijn twijfel aan mijn autismediagnose? en Had een eerdere diagnose een verschil gemaakt? misschien woorden aan de gemengde gevoelens rond een late herkenning.

Op deze blog hou ik het moderne neurodiversiteitsdenken kritisch tegen het licht. Ik ben daar wellicht een van de weinigen in. Stukken als Autisme en neurodiversiteit: een andere manier van zien en Hoe weet ik of ik neurotypisch, neurodivergent, neurodivers of ‘normaal’ ben? geven duiding. In Neurodiversiteit: een veilig woord of een lege term? stel ik kritische vragen bij een te oppervlakkig gebruik van dat brede begrip.

Voor een stevig zelfbeeld kan je terecht bij Je zelfbeeld, identiteit en zelfkennis opbouwen en managen als autistisch persoon en Tistjes 10 over autisme en identiteit. Ze schetsen identiteit niet als iets vasts, maar als een doorlopend proces. Een persoonlijkheid die is opgebouwd uit veel ervaringen, woorden en kanten, die gaandeweg steeds beter op hun plek vallen.

4. Beeldvorming en maatschappij

Een scherp, bewust tegendraads thema gaat over beeldvorming en samenleving. Het richt zich op al te simpele beelden van autisme. Stukken over misverstanden, stereotypen en mythes vormen een grote groep. De toon is kritisch.

Ik weiger op mijn blog autisme te maken tot een vlot inspiratieverhaal dat moet leiden tot een autastisch leven. Maar ik weiger het ook te zien als iets wat alleen door de samenleving is bedacht. Ik hou vast aan de spanning tussen de geleefde ervaring en de biologische grond. Daarbij hoort ook aandacht voor de plaats van autisme in de samenleving. Inclusie, erkenning en de risico’s als rechten onder druk komen. Die houding maakt Tistje.com anders dan veel zachter of wolliger geformuleerde autismecontent.

Wat betekent ‘autisme’ tegenwoordig eigenlijk nog? kijkt naar hoe het begrip steeds breder en vager wordt. 10 misleidende ideeën binnen de autismegemeenschap en De mythe van het sterkere rechtvaardigheidsgevoel bij autistische mensen prikken populaire ideeën door, zelfs als die op het eerste zicht ‘positief’ lijken.

Ook bekende gezichten komen aan bod. In Elon Musk en autisme: de mythe van de geniale outsider en De onthulling van Elon Musk lees je hoe snel een diagnose een commercieel verhaal wordt. Het plakken van etiketten op omstreden figuren bekijk ik kritisch in Is Poetin een autist? en De Hitler-diagnose. Tot slot onderzoekt De echokamer van autisme hoe online groepen soms toxisch kunnen worden.

5. Werk en studie

Een praktisch maar belangrijk thema gaat over werk en studie. Het gaat over hoe je functioneert op het werk en op school. Wat laat een autistische werknemer floreren, en wat doet hem vastlopen? Stukken over mythes op het werk, over redelijke aanpassingen en over wat werknemers het meest helpt, vertrekken vaak van dezelfde vaststelling: meestal is alles behalve het werk zelf het probleem. Dezelfde nuchtere blik geldt voor studeren met autisme. Het is de lijn waar herkenning overgaat in concrete stappen. Voor de persoon zelf, en voor wie hem begeleidt of werk geeft.

Vaak is alles behalve het werken een probleem slaat in sommige situaties de spijker op zijn kop. De taken zelf lukken meestal prima. Maar de ruis van onduidelijke verwachtingen en te veel prikkels gooit roet in het eten. Concrete tips voor werkgevers staan in 9 tips in omgaan met autisme op het werk en Wat werknemers met autisme het meest helpt op de werkvloer.

Voor vragen over je loopbaan zijn er stukken als Kan ik verpleegkundige worden met autisme?, Mijn verhaal als autistische vrouw op de arbeidsmarkt en Solliciteren met autisme: enkele tips uit dertig jaar ervaring. Gaat het toch mis, dan biedt Help, ik ben ontslagen door overprikkeling, wat kan ik doen? mogelijk houvast.

Rond onderwijs zijn Welke studierichting past het best bij autisme? en De kanarie in de schoolbanken: een gids voor autisme-inclusief onderwijs, een boek van een ervaringsdeskundige in studeren, mogelijk bruikbaar. Toch blijf ik eerlijk over de grenzen van de werkvloer, zoals in Vaak een brug te ver: aanpassingen voor een autistische werknemer.

6. Vrouwen en autisme

Mijn blog is in de eerste plaats sinds 2008 een ervaringsblog. Maar niet alle ervaringen komen uit mezelf. Ook ervaringen met anderen komen aan bod. Onder andere met de vele vrouwen in mijn leven, met en zonder autisme.

Een van de tien centrale thema’s gaat over de vaak gemiste, andere manier waarop autisme bij vrouwen verschijnt. Ik schrijf vanuit het perspectief van een geïnteresseerde autistische man, over mijn ervaringen met vrouwen. En ik geef ruimte aan wat in de gewone autismeliteratuur te weinig aandacht krijgt.

Ik wil het beeld van autisme als typische “jongensdiagnose” bijstellen, zonder in het andere uiterste te vervallen. Al in 2011 las ik het interessante boek van Henny Struik, een klassieker. Toen schreef ik Niet ongevoelig – vrouwen met autisme. Daarin wordt duidelijk dat gevoeligheid zich bij meisjes en vrouwen vaak heel anders uit. In Uitgeput terwijl ik erachter probeerde te komen en ‘Harder dan ik kan hebben’: de diagnose autisme een leven later wordt pijnlijk duidelijk welke zware tol jarenlang maskeren eist.

De doorlopende reeks Het verhaal van… geeft ruimte aan vrouwelijke stemmen als Louise, Marieke, Vera, Lieze en Iris. In Het verhaal van Rita of ‘Ik leerde mezelf pas echt kennen na mijn zestigste’ zie je hoe identiteit zich zelfs na je zestigste nog kan herschikken. Voor het dagelijks leven van vrouwen zijn er leesverslagen als Lifehacks voor vrouwen met autisme of Lifehacks voor meiden met autisme en praktische overzichten als Tien tips van autistische vrouwen. Ook in de interviewreeks Vijf vragen aan komen veel autistische vrouwen aan bod.

7. Wetenschap en brein

Tegenover de ervaringskant staat een onderzoekende lijn. Die neemt de biologische en cognitieve kant van autisme serieus. Contextblindheid, het voorspellende brein, erfelijkheid en nieuwe inzichten over bijvoorbeeld de darmflora komen aan bod. Telkens in begrijpelijke taal, en zonder de ervaring te vergeten. Dit thema verbindt het persoonlijke met wat onderzoek laat zien. Ik geloof dat je autisme niet helemaal begrijpt vanuit de omgeving alleen, en ook niet vanuit ervaringen alleen.

Ik probeer geregeld een wetenschappelijk artikel te bespreken en toegankelijk te maken. Maar altijd met kritische noten. In leesverslagen van boeken van Peter Vermeulen, zoals Autisme als contextblindheid en Autisme en het voorspellende brein, lees je hoe hij moeilijke theorieën vlot leesbaar maakt. Met handvatten en aanzetten tot zelfreflectie.

In dit thema zoek ik naar evenwicht en nuance. Ik neem niet zomaar de stroom aan onderzoek vanuit sociale modellen of neurodiversiteit over. In Vast in het midden: waarom we de biologische realiteit van autisme niet mogen negeren voor een mooi verhaal pleit ik voor een middenweg tussen het medische en het sociale model. En voor respect voor de hele breedte van de autismegemeenschap. Ook voor mensen met zware verstandelijke, psychische en fysieke beperkingen, die minder of geen stem krijgen.

Daarnaast is er ruimte voor boeiende biologische vragen: Is autisme de ‘prijs’ voor het modern menselijk brein?, met verdieping in genetica via Neanderthaler-DNA en autisme en Neanderthaler-genen en autisme: een fascinerend maar riskant verhaal. Heel concreet is dan weer Hoe als verouderende autist je geheugen verbeteren: praktische tips uit recent onderzoek.

8. Communicatie

Communicatie is volgens mij een van de kernthema’s van autisme. Maar eigenlijk van de hele mensheid. Doorheen dit thema lopen eerlijkheid, letterlijk begrip, misverstanden en de praktische kant van sociaal contact. Het gaat zelden over communicatie als techniek alleen. Vaker over de wederkerigheid ervan. Wat het van beide kanten vraagt om elkaar te vinden.

Communicatie loopt als een rode draad door de blog. Ook omdat het voor mij een van de grootste beperkingen in mijn leven is. Klassiekers als 10 autismevriendelijke communicatietips en 20 begriptips voor effectieve communicatie vanuit autistisch perspectief maken duidelijk dat heldere taal en bedenktijd geen luxe zijn. Ze zijn een basisvoorwaarde voor goed contact.

Ik ga de lastige kanten niet uit de weg. In Hebben autisten altijd gelijk? onderzoek ik hoe paniek over fouten maken van buitenaf soms lijkt op starheid. De moeilijke band met ‘de waarheid’ en sociale codes komt aan bod in Kan iemand met autisme liegen?, Mensen met autisme liegen (niet) en Meer dan alleen feitelijke waarheden. Zoveel mensen zoeken elke dag opnieuw naar het thema ‘liegen’, dat je zou denken dat bijna geen enkele autismeblog daarover durft te schrijven. En eerlijk gezegd: ze zijn ook dun gezaaid.

Ik probeer ook kritisch te zijn voor tendensen in onze samenleving rond communicatie over autisme. Zoals in Snippets, scrolls en pseudo-kennis of ChatGPT als levenslijn voor autisten?. Verder lees je in Een wereld vol aprilvissen en 10 ‘onschuldige’ alledaagse zinnen die meer pijn doen dan je denkt waarom ongeschreven regels en ironie zo verwarrend of pijnlijk kunnen zijn.

9. Boeken en cultuur

Autisme beschrijf ik niet alleen vanuit mijn eigen ervaring. Ik breng het steeds in gesprek met boeken, films en het werk van anderen. Recensies, leesverslagen en besprekingen van romans en films nemen een grote plaats in. Ze openen het persoonlijke naar een breder cultureel veld. En ze zetten mijn eigen ervaring naast die van veel slimmere auteurs, makers en personages. Soms ben ik het eens, vaak ben ik kritisch.

Ik bespreek geregeld literatuur, ervaringsboeken en vakboeken. Denk aan de bijna honderd leesverslagen en recensies van De wetten van Alex, Autisme: een biografie, The Autistic Survival Guide to Therapy en het kritisch belichte, wat bizarre Unmasking Autism. Zin om zelf te lezen? Dan zijn er overzichten als 15 verhalende boeken rond autisme, 20 boeken van ervaringsdeskundigen autisme en De 15 autismeboeken die ik las in 2020. Daarvan komt binnenkort trouwens een update.

Beeldcultuur en representatie laat ik ook niet liggen. Van de film Temple Grandin en Autism in Love tot de bespreking van de serie Patience in Van cliché naar herkenning en de docu Inside aut. Hoe speelgoedmakers autisme in hun marketing gebruiken, bekijk ik scherp in Barbie zet haar koptelefoon op: een revolutie in roze plastic of pure marketing?.

10. Dagelijks leven

Tot slot schrijf ik ook over het dagelijks leven, de gewone dag. Voor veel autistische mensen, en voor mezelf, maken juist die dingen het verschil in levenskwaliteit. Ik besteed dan ook geregeld aandacht aan het gewone. Het huishouden, de portemonnee en het budget, administratie, routines en kleine hobbels. De impact daarvan is vaak veel groter dan je denkt. Dat lees je in Omgaan met geld en administratie, Een geval van autistische inertie, Verder met een autistische traagheid en 10 tips die mij helpen in de organisatie van mijn dagelijks leven.

Seizoenen brengen hun eigen uitdagingen mee: Zinderende zomerhitte? 23 hacks voor boven de 30°C en 10 zomerse activiteiten die ik als autistische persoon graag doe. Ook woonsituaties komen aan bod, in Verhuisd, Verhuizen met autisme: een uitdaging als geen ander en Het fenomeen van de open voordeur. Soms zijn de invalshoeken heel specifiek: Kan het zijn dat het hier stinkt? over autisme en geuroverlast. Of de bespreking van een ludiek nicheonderzoek in Waarom autistische mensen opvallend vaak kiezen voor een banaan.

Deze artikelen over kleine details trekken per stuk misschien minder lezers. Maar samen maken ze de blog tot een betrouwbaar baken. Mensen vinden er jaren na publicatie nog antwoorden op gewone, menselijke vragen.

Wat lezers vandaag zoeken

Als ik nu naar de blog kijk, springen relaties er met afstand bovenuit. Daarna komen diagnose, liefde en burn-out. Verder valt op dat bezoekers gericht zoeken naar de verhalende reeksen: Het verhaal van en 1000 vragen aan jezelf. En naar specifieke begrippen als preoccupatie. Lezers zoeken dus niet zomaar iets. Ze zoeken precies de thema’s die ook het hart van het archief vormen.

De meest gezochte begrippen op een doorsnee dag:

relaties · het verhaal van · preoccupatie · diagnose · liefde · burn-out · hoogbegaafd

Wat het geheel kenmerkt

Al deze thema’s komen samen in één spanning: tussen nabijheid en nuchterheid. De blog is volledig niet-commercieel en werkt zonder marketing. Daardoor biedt ze herkenning en warmte rond relaties, gevoel en het dagelijks leven. Maar zonder de makkelijke geruststelling. Op Tistje.com is autisme iets wat zowel geleefd als biologisch verankerd is. Zowel persoonlijk als maatschappelijk geladen. Die dubbele beweging — invoelend én kritisch, verhalend én onderzoekend — maakt van de losse lijnen één herkenbaar geheel.

Net omdat de blog niet-commercieel blijft, draait ze volledig op mensen zoals jij. Daarom een eerlijke vraag. Blijf langskomen en lees mee. Vond je een stuk de moeite? Geef het dan een like, abonneer je op de blog, of deel het op je sociale media. Zet het gerust ook eens door in je professionele kring of je privékring, naar collega’s, hulpverleners, of mensen die er iets aan hebben. Wie de blog een warm hart toedraagt, kan ook doneren. Elke vorm van steun, klein of groot, helpt om dit werk vol te houden en vrij te houden.

En zo blijven die tien lijnen samenkomen tot wat lezers dag na dag blijft aantrekken op Tistje.com: een plek waar ik autisme niet vereenvoudig maar waar ik het heb over het zeer diverse en soms ongekende autistisch leven vanuit zoveel mogelijk invalshoeken beleefd, beschreven, onderzocht en gedeeld.