Philippe Starck: geniale ontwerper met autisme? … autisme en design

Af en toe heb ik het genoegen om autistische mensen te ontmoeten, hetzij virtueel hetzij in de meer vleselijke werkelijkheid, die, naar mijn mening, een rijker gevuld leven hebben dan ik, of toch minstens een leven dat mijn verbeelding op hol doet slaan. Zo was er onlangs een persoon die mij vertelde over zijn fascinatie met Philippe Starck, een bekende ontwerper, die autistisch zou zijn, en dat hij de bizarre man al enkele keren heeft mogen ontmoeten.
Philippe Starck staat bekend als een van de meest gerenommeerde ontwerpers uit Frankrijk, met een indrukwekkende portfolio variërend van fluitketels tot designstoelen voor beroemde interieurmerken. Maar wat velen nog niet weten, is dat hij ook een buitengewoon persoonlijk verhaal heeft en zijn hele leven met zijn autisme worstelde.
Al van kinds af aan heeft Starck een gebrek aan zelfvertrouwen, die weinig goeds deed voor zijn schoolcarrière. In verschillende interviews liet Starck zich uit over hoe ondraaglijk zijn schoolloopbaan was, en hoe zijn autisme hem parten speelde.
“School was voor mij een absolute marteling omdat het een symptoom en de belichaming was van een samenleving waar ik van in het begin niets mee wilde te maken hebben. Natuurlijk leer je niets en begrijp je niets tijdens zo’n marteling, je denkt alleen aan de pijn en hoe je eraan kan ontsnappen. Als autist heb ik al vroeg besloten van ontsnappen mijn dada te maken. Op jonge leeftijd al, rond een jaar of vijf, wist ik het al en slaagde ik erin iedereen voor de gek te houden. Ik liep weg van school, voortdurend, en ben ervan weggebleven. En nog steeds ben ik op de vlucht. Daarom verzamel ik zoveel huizen, blijf ik zelden op één plaats. Niemand weet waar ik ben, en, toegegeven, ik weet het zelf ook vaak niet meer. Ik zou graag een groot dienaar van de mensheid zijn geweest. Iedereen die wordt geboren, moet proberen een grote dienaar van de mensheid te zijn. Niemand is verplicht een genie te zijn, maar het is je plicht om dat voortdurend te benaderen.”
In de wereld van design is Philippe Starck een icoon. Zijn creaties sieren huizen, kantoren en hotels over de hele wereld. Hij heeft zelfs een luxe jacht ontworpen voor niemand minder dan Apple-oprichter Steve Jobs, een project dat een bijzondere samenwerking in gang zette. Deze samenkomsten waren intens en duurden twaalf uur per keer, zonder enige onderbreking. Volgens Starck waren ze twee autistische genieën die samenwerkten, met soms alleen een glas water om hen gezelschap te houden. Hun toewijding aan het project was ongekend.
Philippe Starck heeft verschillende keren in zijn leven openhartig gesproken over zijn leven met autisme. Hij legde uit dat zijn hersenen anders werken dan die van anderen, wat hem ertoe aanzet een strikte routine te volgen. Zo heeft hij een strikte structuur die hij elke dag volgt, met herhaling en seks als rode draad.
Hij staat op, ontbijt, doucht en deelt intieme momenten met zijn 23-jaar jongere muse Jasmine. Vervolgens gaat hij tekenen op speciaal voor hem gemaakt papier. Na de lunch rust hij uit, waarna hij weer opstaat, doucht en de liefde bedrijft met Jasmine voordat hij terugkeert naar zijn tekeningen op dat speciale papier. Als autistisch mens houdt hij van routines, doorweven van liefde bedrijven, liet zich ooit ontvallen. Dit herhaalt zich dag in, dag uit, met een koptelefoon op zijn hoofd waarop op exact dezelfde tijden dezelfde muziek klinkt. Starck heeft zelfs een speciale 24-uurs-playlist laten maken om zijn ritme te ondersteunen.
Sommige mensen vragen zich misschien of dit wel goed is, zo’n strikt leven te leiden, en, nog meer, of die Jasmine het wel leuk vindt om zich dagelijks aan deze strikte routine en het seksuele ritme van de ontwerper aan te passen. Niemand heeft het hem ooit gevraagd, maar naar verluid zou het niet gewoon toeval zijn dat beiden elkaar zo goed aanvullen. Bovendien is Philippe Starck al zeker drie keer eerder getrouwd was voordat hij haar ontmoette. Wat veel mensen zich echter meer afvragen, is waarop deze bizarre man zich baseert om zich autistisch te noemen. Misschien verwart hij het wel met een soort van excentrieke identiteitsgimmick. Aangezien de ontwerper zich voorlopig niet zo vaak meer laat zien, zal het wellicht altijd een geheim blijven. Zelf ziet hij het alvast niet als iets waarvoor hij zich moet verantwoorden, evenmin als voor zijn buitengewone ontwerpen die voor sommige mensen veeleer getuigen van een groot ego dan van vakmanschap, en voor anderen een combinatie van elegantie en grootste creaties zijn.