Zonder dat ik me wil vastpinnen of dat nu met autisme of met andere invloeden op wie ik ben heeft te maken, voelt de wereld vaak aan als een wirwar van ongeschreven regels en verwachtingen, die voor anderen als veel te vanzelfsprekend lijken. Op bovenstaande afbeelding belicht ik enkele aspecten van het dagelijks leven die voor mij verwarrend overkomen. Aan de vele reacties op social media, waar ik de afbeelding al eerder heb gepost, lijkt het best wel herkenbaar voor sommige autistische mensen of met een vermoeden van autisme, maar ook voor mensen die (van geluk mogen spreken dat ze) iemand met autisme in hun omgeving hebben.

1. De Flexibiliteit van Regels: Ik ben vaak gezegd dat ik de regels veel te zwart-wit bekijk, zonder de context erbij te nemen. Dat kan wel eens kloppen, want ik ben niet zo goed in het contextaliseren en zie bepaalde elementen niet die anderen wel lijken mee te nemen in hun gedrag. Met gissen en missen heb ik na een halve eeuw wel al een beetje geleerd dat sommige regels absoluter zijn dan anderen. Ik vind het nog altijd niet erg logisch, maar ik volg ze strikter op dan anderen, omdat ik aanvoel dat ik er meer op afgerekend wordt door mijn anders-zijn. Toch vind het allemaal wat verwarrend, en stel ik me vaak de vraag waarom mensen regels opstellen voor wie ze niet volgen. Vermoedelijk omdat ze het nog bonter zouden maken als die regels er zijn zouden zijn.
2. Afspraken en Beloftes: Afspraken maken met mensen blijft een heikel punt. Veel mensen zijn heel creatief in het vinden van uitvluchten waarom ze te laat zijn, niet voorbereid zijn, zonder planning zijn begonnen of er gewoonweg niet zijn. Ik vind het nog steeds erg als ik bepaalde afspraken en beloftes met mensen, autistisch of niet, niet kan nakomen. Het voelt voor mij als persoonlijk falen of zelfs verraad. Mijn brein heeft de slechte gewoonte alle niet nagekomen afspraken van mezelf en van anderen op te slaan.
3. Onverwachte Interacties: Onaangekondigde bezoeken of telefoontjes vind ik enorm overweldigend. Ik neem soms de telefoon op of ga soms kijken aan de deur wie er zomaar belt, maar als iemand zomaar belt, zonder vooraf een smsje te sturen (of een mailtje) om te vragen of het past, kan het zijn dat ik er niet ben. Ik heb minstens wat voorbereidingstijd nodig om te grasduinen in een passend sociaal script om de stress te beperken. Net zoals ik niet zomaar van de ene taak naar de andere kan overgaan.
4. De Paradox van Sociale Relaties: Het idee dat mensen die elkaar niet kunnen uitstaan in sommige situaties moeten doen alsof ze de beste vrienden zijn, vind ik verwarrend. Ook alsEerlijkheid en oprechtheid waardeer ik meer dan sociaal wenselijk gedrag.
5. Moeite om te geloven dat mensen plezier vinden in activiteiten die ik sociaal of zintuiglijk zoveel mogelijk vermijd: Ik kan me moeilijk voorstellen dat er mensen zijn die plezier of ontspanning ervaren in activiteiten waar ik tegenop zie en zelfs stress van ervaar. Of het nu dooreengeschud worden op de kermis, carnaval vieren, of zwemmen in een stadszwembad. Ik gun het hen van harte, maar ik kan er mij niets aangenaams bij voorstellen.
6. Vragen om Uitleg: Als ik om verduidelijking vraag, wat ik heel vaak doe omdat veel van wat mensen meedelen of zeggen onduidelijk is, is dit een oprechte poging om te begrijpen en te leren. Echter, in de maatschappij wordt dit soms opgevat als kritiek of een belediging, wat niet de intentie is.

Ik vind het belangrijk om te benadrukken dat deze punten niet voor elke persoon met autisme gelden; ervaringen kunnen enorm variëren. Toch vind ik het belangrijk dit te delen omdat ik er veel onbegrip over ervaar, en hoop dat het er inzicht komt dat veel van wat er omgaat in de wereld niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt of wordt aangenomen.