‘In dit huis zijn we allemaal een held en een sukkel’ … autisme en taal

Ik hou van collages, zeker als die gemaakt zijn uit knipsels, zoals van deze van Collage Rock. Ze bieden vaak overzichtelijkheid, mogelijkheid om emoties, gedachten en ideeën visueel uit te drukken met een creatieve vrijheid zonder al te strikte regels. In dit huis zijn we allemaal een held en sukkel, heldhaftig en onhandig tegelijk. Ik lees de collage persoonlijk, maar het kan ook begrepen worden als een boodschap voor ‘een groep van al wie zich aangesproken voelt’.
Ik vind het een hele geruststelling te lezen dat ‘we’ zowel held als sukkel zijn. Dat heldhaftigheid gerust kan samen gaan met domheid of onhandigheid en dit inherent is aan iedereen (met de gebruikelijke uitzonderingen). Ik ben me er natuurlijk van bewust dat niet iedereen zich kan associëren met de figuur van de held, en er zijn ook mensen die zich niet aangesproken voelen als ze als sukkel worden benoemd. Sommigen vinden het beledigend, anderen zien het als zelfspot en nog anderen, zoals ik, zien het als een aanduiding van persoonlijke eigenschappen. Nochtans is iedereen, om het even met welk talent – of dadenprofiel dan ook, een kwetsbaar mengsel van sterke en zwakke momenten, waarvan het vaak toeval is wat ons tot sukkel of held maakt.
Dit kunstwerk, of zo zie ik het toch, is volgens mij een sociaal commentaar op de illusie van steeds heldhaftig zijn in de samenleving. Wellicht zie ik mij eerder als ‘sukkel’ in de positieve zin dan held, meer ‘prutser’ in de zin van proberen vooruit te geraken, langzaam en moeizaam, en de heldenstatus eerder zien als overdreven verheerlijking, simplificatie en druk, iets dat mij remt en afleidt. Het kunstwerk wil volgens mij vooral suggereren dat we best erkennen dat we een beetje van beide zijn: soms een held, en soms een sukkel. En daar hou ik wel van.