Er komen in mijn mail heel wat vragen binnen over mensen die geschrokken zijn door de nieuwe politieke toestand in België. Dat is volgens mij niet nodig, maar ik begrijp dat veranderingen, ook politieke veranderingen, zorgen veroorzaken. Ik begrijp ook dat bepaalde mensen zich afvragen: is België nog steeds de juiste plek voor mij? En als ik moet verhuizen, waar kan ik dan heen? Ik probeer in dit artikel op een nuchtere en praktische manier naar deze vragen te kijken vanuit mijn perspectief.

Om te beginnen wil ik mijn eigen perspectief verduidelijken. Ik ben zelf (nog) niet van plan te verhuizen. Meer nog, ik ben zelf (nog) niet in de mogelijkheid om te verhuizen. Gebrek aan middelen, weinig inzicht in hoe dat zou moeten, en bezorgdheid over wat er mijn familie zal gebeuren die achterblijft, verplichten mij er voorlopig toe om te blijven waar ik ben. Ook dat blijven waar ik ben mijn standaard instelling is, draagt daartoe bij. Ik vind dat het veel moed vergt om ergens heen te trekken, en daar buitenlander, vreemdeling of migrant te zijn. Die moed heb ik voorlopig niet, los van de praktische uitdagingen.

Op de vraag van autistische en andere mensen of de politieke veranderingen het echt noodzakelijk maken om te verhuizen of weg te trekken uit België, zou je je kunnen afvragen of je nog steeds toegang hebt tot basisrechten, of je je nog veilig en welkom voelt, en of er dingen in je dagelijks leven veranderd zijn die je veel meer stress bezorgen. Je moet ook niet meteen verhuizen omdat mensen uit je omgeving dat van plan zouden zijn.

België is niet meteen het beste land om te leven, kan je merken als je de levenskwaliteitsmetingen (onder andere de OECD-better life index) bekijkt, maar het kan behalve beter ook slechter. Veel hangt af van welke prioriteiten je stelt. Sommige mensen opperen in mijn mail om te verhuizen naar Wallonië, naar het Zuiden of Oosten, en misschien is dat wel een betere oplossing, al moet je dan natuurlijk wel een mondje Frans spreken.

Als je dan toch op zoek gaat naar een ander land, kan je je afvragen wat je nodig hebt in een land om goed te leven als autistische persoon. Misschien heb je veel nood aan structuur en voorspelbaarheid, toegankelijke zorg en ondersteuning, leefomgeving en prikkelniveau, of eerder een verstaanbare en toegankelijke taal en cultuur?

Sommige mensen zien het meteen heel ver, en willen, wellicht gemotiveerd door autistisch schrijfster Bianca Toeps, naar Japan. Anderen, en dat zijn er behoorlijk wat, zien het zitten om naar Nederland te verhuizen. Nederland blijkt om of andere reden een goede kandidaat om heel wat autistische Belgen op te vangen de komende jaren.

De voordelen van Nederland die opgenoemd worden zijn veelvuldig. Het is een land met veel cultuur, en bovendien cultuur die relatief goed zou aansluiten bij de Vlaamse cultuur. Er zou hoogkwalitatieve zorg en een gedegen sociaal vangnet zijn voor autistische mensen. Nederland zou bovenal een progressieve, neurodiverse en inclusieve samenleving zijn, en wat meer is, er is veel verse lucht, goede voeding en veel voorzieningen. Dat de taal gelijkt op het Nederlands wat wij spreken, komt er nog bovenop.

Toch zijn de mensen waarmee ik gemaild heb zich ook goed bewust van de nadelen van onze Noorderburen. Nederland is een duur land vergeleken met de kost voor levensonderhoud bij ons. Bovendien is er veel bureaucratie, en zou je er nauwelijks een betaalbare woning vinden. En natuurlijk zijn er ook nog die vele Nederlanders (grapje).

Andere kanshebbers binnen Europa zijn Duitsland, Ierland en de Scandinavische landen. Die zijn redelijk gestructureerd (op Ierland na), hebben goede zorg en werkgelegenheid, en vrij inclusief. Buiten Europa worden, behalve Japan, Canada, Argentinië en Guadeloupe genoemd als mogelijkheden.

Volgens mij is het alvast geen goed idee meteen alles achter je te laten en een enkeltje richting je land van voorkeur te boeken. Dat lijkt me wat impulsief, en weinig duurzaam voor de toekomst.

Zelf zou ik eerst een korte reis maken naar het land waarin je geïnteresseerd ben, hoewel je als toerist meestal heel anders behandeld wordt dan als kandidaat-migrant. Als je daar bent kan je alvast checken hoe de maatschappelijke voorzieningen zijn, niet zozeer op vlak van zorg, maar hoe het zit met de bureaucratie, de ondersteuning van nieuwkomers en de voorwaarden om te migreren. Eventueel kan je dan kiezen om er een langere tijd te verblijven, zodat je niet langer een toerist bent, zonder alle banden met de heimat te verbreken.

Intussen kan je dan berekenen en bedenken of je in aanmerking komt. Emigreren blijft een grote stap die vol verrassingen zit. De kans is groot dat je tegen de komst van een nieuwe regering nog niet verhuisd bent. Neem dus de tijd om je goed voor te bereiden en zorg ervoor dat je kiest voor een land waar je echt gelukkig kunt zijn.