Voor het Valentijn is, wou ik nog eens een Duits boek lezen. Er zijn veel mooie Duitse liefdesverhalen, maar omdat dit een autismeblog is, heb ik Peter Schmidts Ein Kaktus zum Valentinstag gekozen. Het is verre van een standaard liefdesverhaal, eerder een openhartige, diepgravende verkenning van liefde door de lens van autisme. In zijn autobiografische reflectie over liefde neemt Schmidt de lezer mee in zijn zoektocht naar romantische verbinding, een reis die gekenmerkt wordt door logica, structuur en een verlangen naar voorspelbaarheid in een wereld die vaak juist het tegenovergestelde verlangt.

Liefde als een puzzel

Voor Schmidt is liefde geen ongrijpbaar, poëtisch ideaal, maar een uitdaging die systematisch benaderd moet worden. Hij zoekt een partner met concrete eigenschappen: eerlijkheid, betrouwbaarheid en gedeelde interesses. Dit geeft hem houvast in het grillige landschap van menselijke relaties, maar roept ook de vraag op: kan liefde gepland worden, of schuilt haar essentie juist in het onverwachte? Deze spanning tussen controle en spontaniteit maakt Ein Kaktus zum Valentinstag herkenbaar voor iedereen die ooit zekerheid heeft gezocht in de onzekerheid van liefde.

Het onzichtbare script van de liefde

Een van de meest aangrijpende episodes in het boek is Schmidts relatie met Gesa, een vrouw met wie hij een diepe connectie voelt. Hun tijd samen is intens en betekenisvol, totdat Gesa hem confronteert met een pijnlijke waarheid: hij mist de subtiele, onuitgesproken signalen die voor haar vanzelfsprekend zijn. Waar Schmidt liefde zorgvuldig verwoordt, ervaart Gesa dit als geforceerd en ongemakkelijk. Deze botsing legt niet alleen zijn persoonlijke worsteling bloot, maar ook een bredere realiteit: de ongeschreven regels van liefde en sociale interactie die voor velen met autisme moeilijk te ontcijferen zijn. Schmidt schetst deze momenten met een ontwapenende eerlijkheid, waardoor zijn verhaal zowel schrijnend als universeel invoelbaar is.

De komeet-theorie: een model voor relaties

Om de dynamiek van menselijke relaties beter te begrijpen, introduceert Schmidt zijn eigen model: de komeet-theorie. Hij beschrijft relaties als concentrische cirkels, waarin oppervlakkige kennissen zich aan de rand bevinden en diepe, intieme connecties dichter bij de kern liggen. Voor iemand met autisme is het bereiken van die innerlijke cirkels niet vanzelfsprekend; de impliciete sociale verwachtingen vormen vaak een barrière. Dit model biedt een gestructureerde manier om over sociale interacties na te denken, maar onthult ook de melancholie van een zoektocht naar nabijheid die niet altijd beantwoord wordt.

Veranderen of geaccepteerd worden?

Doorheen het boek worstelt Schmidt met een fundamentele vraag: moet hij zich aanpassen aan de romantische conventies van de maatschappij, of moet de wereld leren omgaan met mensen zoals hij? Hij neemt danslessen, oefent sociale interacties, maar blijft zich afvragen waarom liefde zo vaak wordt gedefinieerd door spontaniteit en intuïtie. Waarom zou een doordachte, rationele vorm van liefde minder waard zijn? Zijn zoektocht naar de ideale partner laat bovendien zien hoe perfectionisme zowel een bescherming als een obstakel kan zijn: beschermend tegen teleurstelling, maar ook beperkend in het toelaten van onverwachte wendingen.

De cactus bloeit: een reis naar zelfacceptatie

Het boek eindigt niet met een klassieke romantische overwinning, maar met een diepere, misschien wel waardevollere triomf: het besef dat liefde geen lineair pad volgt en zich niet laat vangen in een formule. De cactus uit de titel wordt een krachtig symbool: liefde is geen delicate roos, maar een plant die geduld en zorg vereist om te bloeien. Het is een prachtige metafoor voor zowel Schmidts persoonlijke groei als de bredere boodschap van het boek.

Een pleidooi voor inclusieve liefde

Met Ein Kaktus zum Valentinstag reikt Schmidt verder dan zijn eigen verhaal; hij houdt de lezer een spiegel voor en stelt de vraag: hoe kunnen we een wereld creëren waarin liefde niet enkel toegankelijk is voor degenen die moeiteloos sociale codes begrijpen, maar ook voor hen die liefde op een andere manier uitdrukken? Zijn boek is meer dan een autobiografie – het is een oproep tot empathie en een herdefiniëring van wat liefde kan zijn. Misschien is ware liefde niet het aanpassen aan een standaard, maar het omarmen van wie we zijn – met al onze stekels en bloesems.