Wat ik eerder had willen weten, het is een van die vragen die ik regelmatig krijg, of het nu tijdens een lezing, tijdens een praatje in het toilet van het psychiatrisch ziekenhuis waar ik mijn psychiater spreek, of tijdens een ontmoeting op straat van iemand die mij jaren geleden heeft ‘gezien’.

Als ik bedenk wat ik eerder had willen weten, zie ik een complex web van ervaringen. Het voelde regelmatig alsof anderen moeiteloos door het leven navigeerden, terwijl ik vaak vastliep in details en ongeschreven regels. Niet altijd – er waren ook momenten van helderheid en connectie – maar vaak genoeg om me te doen afvragen wat ik miste.

Mijn realiteit is genuanceerder dan simpelweg ‘anders zijn’. Soms paste ik me aan omdat het nodig was omdat het noodzakelijk was om te functioneren en te bloeien in deze maatschappij, soms omdat ik het oprecht wilde. Het is een subtiel evenwicht tussen tussen authenticiteit en aanpassing, zonder eenduidig juiste of verkeerde keuze.

De overprikkeling waar ik mee worstel is grillig. Sommige dagen kan ik meer aan dan andere, en wat op maandag overweldigend is, kan op donderdag draaglijk zijn. Het heeft me tijd gekost om te accepteren dat deze wisselende tolerantie normaal is, en dat het geen teken van falen is als ik een stapje terug moet doen.

Schrijven en belangenbehartiging hebben me geholpen om dit alles te doorgronden — niet als een zwart-witverhaal, maar als een genuanceerde verkenning van wat het betekent om met autisme te leven. Ik heb ontdekt dat de ervaringen van mensen met autisme net zo divers zijn als de mensen zelf.

De waarheid over ‘wat ik eerder had willen weten’ is misschien wel dat er geen universele waarheden of pasklare oplossingen zijn. Niet alles wat als goed, effectief of succesvol wordt gepresenteerd, heeft automatisch een positieve uitwerking op mij. Wat voor de één werkt, kan bij mij juist averechts uitpakken, en andersom. Autisme is voor mij niet puur een last, noch enkel een verrijking — het is beide, en alles daartussenin.

Als ik naar mijn autisme kijk, zie ik hoe alles — niet alleen autisme — verweven is met wie ik ben. Mijn leven als autistisch persoon, onder andere, brengt uitdagingen met zich mee, maar ook unieke perspectieven en mogelijkheden. Mijn identiteit is veelzijdig en veel meer dan neurodivergent. Ik heb geleerd dat ‘normaal’ soms absoluut is, soms abstract en soms volledig relatief. En dat authentiek leven net zo belangrijk is als, maar niet altijd voorrang heeft op, conformeren aan maatschappelijke verwachtingen.

Het pad dat ik bewandel is niet rechtlijnig. Voor mij voelt het leven vaak kronkelig en grillig. Er zijn hoogte- en dieptepunten, momenten van frustratie en momenten van inzicht. En misschien is dat wel het belangrijkste dat ik eerder had willen weten: dat het volkomen oké is om fouten te maken, om niet verlamd te raken door uitersten, om de tijd te nemen — om los te laten, te zoeken, te twijfelen en uiteindelijk mijn eigen weg te vinden, in mijn eigen tempo.