Elk jaar op 1 april gonst het van de grappen, satire en licht ontvlambare humor. Rond autisme zijn aprilgrappen zelden neutraal. Vaak schuren ze tegen stereotypen, foute aannames of het verlangen om autistische mensen te ‘normaliseren’. Maar binnen de autismegemeenschap ontstaan ook elk jaar opnieuw scherpe, geestige en vaak zelfspot-gedreven grappen die juist de norm doorprikken in plaats van bevestigen.

Als autistische blogger heb ik helaas niet het talent om aprilgrappen te verzinnen. Daarom heb ik een lijst samengesteld van aprilgrappen waarin autisme – of autistische perspectieven – op een zelfbewuste manier centraal stonden. Veel van deze grappen werden (in besloten groepen, interne netwerken of via blogs) gedeeld met als doel te onderstrepen dat autisme niet alleen een “deficiëntie” is, maar unieke kwaliteiten en perspectieven bezit. Niet iedereen binnen de gemeenschap reageert op dezelfde manier op dit soort humor, en dat is helemaal oké. Niet alle grappen zijn even geslaagd bevonden.

1. De Super-Sensorische Overload Simulator: Een nep-aankondiging waarin werd beweerd dat er een gadget was ontwikkeld waarmee neurotypische mensen voor één dag de intense sensorische ervaringen konden beleven die autistische mensen dagelijks ervaren. De grap benadrukte zowel de uitdagingen als de nood aan meer begrip voor zintuiglijke beleving.

2. “Autism Gets Cured by Eye Contact” (The Onion, 2012): The Onion publiceerde een satirisch artikel waarin autisme ‘genezen’ werd toen iemand oogcontact maakte met een autistisch kind. De absurditeit van de claim fileerde op briljante wijze de fixatie op ‘normaliseren’ en quick fixes. Een schoolvoorbeeld van scherpe satire.

3. Lancering van de Neurodiverse Dating App: Een ludieke boodschap over een fictieve dating-app die autistische singles zou koppelen op basis van hyperfocus en specifieke interesses. Hiermee werd knipogend gerefereerd aan zowel stereotype denkbeelden als de kracht van diepe connecties binnen neurodiversiteit.

4. “Autism Speaks Shuts Down After Listening to Actually Autistic People”: Een nepbericht liet uitschijnen dat de Amerikaanse organisatie Autism Speaks zichzelf had opgeheven na eindelijk te luisteren naar mensen met autisme. Pijnlijk grappig en tegelijkertijd hoopgevend: wat als organisaties en voorzieningen die vooral vertrekken vanuit ideeën van buitenstaanders echt zouden luisteren?

5. Het Onzichtbare Autisme-Cape : Een zogenaamd nieuw product dat de ‘superkrachten’ van autistische personen zichtbaar zou maken – zoals detailwaarneming, analytisch vermogen en intense focus. De cape parodieerde het idee dat autisme alleen waardevol is als het iets ‘bijzonders’ oplevert.

6. “Nieuwe trend: Autisme simuleren voor sociale status” (The New European Cynic, 2019): Een artikel beweert dat beroemdheden en influencers autisme veinzen om interessanter te lijken. Bijtende kritiek op de commodificatie van neurodiversiteit. Twijfelachtig – snijdt een reëel probleem aan, maar riskeert bagatellisering. Kan schadelijke mythen over ‘fake diagnoses’ versterken.

7. “Nieuwe app detecteert autisme via je selfie” (Nederlandse blog, 2021): Een ‘wetenschappelijke’ app beweert op 1 april dat ze autisme kan vaststellen op basis van iemands gezicht. Dit was bedoeld als parodie op pseudowetenschap en AI-biometrie. Humoristisch en relevant, mits duidelijk gelabeld als grap. Kan verkeerd geïnterpreteerd worden door mensen die al geloven in zulke technologie.

8. “DSM-6 vervangt autisme door ‘Authenticiteitsspectrumstoornis'” (Satirische blog, 2023) : Een ‘gelekt’ fragment uit een toekomstige DSM die autisme herdefinieert als een stoornis in authenticiteit. Criteria waren onder andere ‘te eerlijk’ en ‘ongefilterde communicatie’. Hilarisch én schrijnend in z’n maatschappijkritiek.

9.De Zelfdiagnose Bot die ‘Iedereen’ Autistisch Maakt In deze grap werd een AI-assistent gepresenteerd die zogenaamd beroemdheden – en zelfs alledaagse voorvallen – op een absurde manier “zelfdiagnosticeerde”. De overdrijving en absurditeit waren bedoeld als kritiek op de soms problematische zelfdiagnose-discussies binnen en buiten de autismegemeenschap

10. De Sensorisch Vriendelijke Unicorn Parade : Een absurd vrolijke aankondiging van een prikkelarme parade met zachte kleuren, rustgevende geluiden en knuffelbare eenhoorns. Een parodie op goedbedoelde maar onpraktische inclusie-initiatieven – én een subtiele pleidooi voor écht sensorisch bewust beleid.

Humor met een zelfbewuste ondertoon
De scherpste aprilgrappen over autisme lachen niet met autistische mensen, maar samen met hen – of soms vanuit hen. Ze zetten stereotypen op hun kop, leggen maatschappelijke normen bloot en bieden ruimte voor trots, verwondering en scherpe kritiek. Want soms is een grap niet bedoeld om te ontwijken, maar om de wereld net even anders te bekijken.