Hier zijn we dan weer. Een nieuw jaar. Voor mij als voelt de jaarwisseling altijd dubbelzinnig aan. Enerzijds is er de belofte van structuur – een schone lei, een nieuwe kalender, een duidelijk startpunt. Anderzijds brengt het de onvermijdelijke druk van verandering met zich mee.

Verandering vind ik een dubbelzinnig woord. Op zich, zonder verandering, verandert alles ook, alleen is het niet meteen zichtbaar of waarneembaar voor degene die pleit voor verandering. De verandering waarvoor iemand pleit kan bovendien ook betekenen dat iemand pleit om alles weer naar het oude te veranderen.

De tien meest gemaakte voornemens

Als ik kijk naar de tien meest gemaakte voornemens op 1 januari, dan word ik al moe en zie ik vooral een recept voor uitputting.

Deze voornemens kunnen worden gegroepeerd in vier hoofdthema’s:

• Lichaam & gezondheid: beweging, voeding, gewicht, verslavingen doorbreken,
• Zelf & emoties: zelfacceptatie, mentale gezondheid, motivatie,
• Relaties: aanwezig zijn, kwaliteitstijd met dierbaren en
• Werk & productiviteit: organisatie, carrièredoelen, balans vinden.

Over verschillende culturen heen richten voornemens zich op gezondere lichamen, sterkere geesten, betere relaties en meer evenwichtige, betekenisvolle levens. Het gaat niet zozeer om één vaste lijst, maar om universele verlangens naar verbetering en groei waarmee een nieuw jaar begint.

Zoals in bovenstaande tabel zouden de tien meest voorkomende voornemens zijn: meer bewegen en actiever zijn, lichaamsvormen aanscherpen, ongezonde gewoontes opgeven, stress beheren en mentale gezondheid beschermen, meer tijd doorbrengen met geliefden een huishoudbudget in evenwicht houden,, productiever en efficiënter worden, hobby’s ontwikkelen, tot slot werk-privé-balans verbeteren en meer van het leven genieten.

De autistische variant en waarom die niet zo zwart-wit is

Daarnaast heb ik de ‘autistische variant’ gezet, zoals sommige autistische mensen schreven op hun blogs. Voor een stuk kan ik dat volgen, maar zeker niet volledig. Zo lijkt het of er een volledige kloof bestaat tussen autistische en niet-autistische mensen.

Ook veel autistische mensen hebben voornemens als gezondere lichamen, sterkere cognitieve prestaties, betere relaties en meer evenwichtige, betekenisvolle levens. Net zoals vast niet iedereen de klassieke tien voornemens evenveel ter harte neemt. Ook autistische mensen hebben universele verlangens naar verbetering en groei waarmee een nieuw jaar begint. En natuurlijk heb je ook mensen die zich helemaal geen voornemens maken.

Niet zozeer via wilskracht maar via zelfkennis

Voor mij loopt een goed nieuw jaar niet zozeer via wilskracht maar via zelfkennis. Eerder dan te focussen op wat iedereen zich voorneemt, meer sporten en doeltreffender consumeren, richt ik mij dit jaar op een beter evenwicht tussen inspanning en ontspannen, vooral dat laatste.

In die zin ga ik voor een stuk mee in het voornemen socialer zijn, maar dan niet zozeer meer in sociale groepen opduiken. Voor mij leidt het negeren van mijn sociale batterij niet tot betere vriendschappen, maar eerder tot een ‘bloei en uitgeblust’-cyclus van overprikkeling en crash. Ik associeer het voornemen socialer te zijn, meer als mij bewuster te zijn voor het welzijn en welbevinden van mijn directe omgeving, en oog te hebben om mijn steentje bij te dragen aan de samenleving.

Een ander voornemen, productiever willen zijn, interpreteer ik niet als mezelf dwingen om sneller te werken, in de lijn van de plannen van anderen, maar eerder als zorgvuldiger om te gaan met mijn energie.  Ik neem me voor meer mijn ‘lepels’ te respecteren en op zoek te gaan naar activiteiten die mij meer energie geven. Als mijn energie op is, neem ik me voor meer ‘nee’ te zeggen, zonder verantwoording of excuses.

voornemens als inspiratiebron

Verder neem ik me voor ook in te gaan op onverwachte kansen, als dat in lijn ligt met bovenstaande. Ik neem me ook voor om niet mee te gaan in de kalenderdruk maar meer het ritme van de seizoenen te volgen. Misschien voel ik de energie om dingen aan te pakken pas in maart, en dat is oké.

Laten we afspreken dat we voornemens dit jaar niet gebruiken als stok om mee te slaan, maar als inspiratiebron. Als wensen bij een vallende ster. Mijn wens voor mezelf – en voor jou – is een jaar waarin we stoppen met ons verontschuldigen voor wie we zijn.

Welkom in 2026. We doen dit samen, elk op onze eigen manier.