De weg naar perfectie …

Mits aanpassingen van de samenleving en eigen inspanningen, kunnen mensen met autisme perfect functioneren. Wie dit tegen mij zegt, veronderstelt volgens mij dat autisme vooral of zelfs helemaal te maken heeft met een onaangepaste samenleving en mensen die al niet voldoende eigen inspanningen doen.

Beide veronderstellingen wijt ik aan onwetendheid en veralgemening. Onwetendheid over wat autisme precies is: volgens mij een stoornis in de informatie verwerking van een individu die onder andere maar niet alleen in contact met anderen (met de samenleving) het functioneren in min of meerdere mate beperkt.

Voorts is er onwetendheid over de al grote (onzichtbare en vaak onopgemerkte) inspanningen van de meeste mensen met autisme. Net zoals bij ‘gewone’ mensen zijn er uiteraard ook autisten die geen inspanningen (kunnen of willen) doen.

Vaak is er ook nog onwetendheid over de ‘juiste’ aanpassingen. Wat de ene (in een beperkt aantal situaties dan nog) helpt, beperkt immers vaak de andere. Al zijn er ook bepaalde aanpassingen die ook mensen met een typische ontwikkeling ten goede komen.

Toch is het ergste wanneer bepaalde reeds bestaande aanpassingen of methodieken, zomaar toegepast worden voor iemand anders met autisme zonder er met deze een gesprek is geweest of is geluisterd. Dat getuigt immers van weinig goede bedoelingen of respect.

Elke situatie is immers uniek en anders, en er is geen enkele methode die ‘zomaar’ geëxtrapoleerd of doorgetrokken kan worden, noch over individuen noch doelgroepen heen. Het is mogelijk elkaar te inspireren, vanuit eigen ervaringen (beroepsmatig en/of persoonlijk) maar meer dan inspiratie om meer in oplossingen dan in problemen te denken kan het volgens mij niet zijn.

Ook het volhouden van aanpassingen, bijvoorbeeld in de context van werk, is zeker niet evident. Extra eigen inspanningen worden vanzelfsprekend geacht. Toch lijken, vaak half nagekomen beloofde aanpassingen door de werkgever, door collega’s, door andere delen van de samenleving zo snel als het kan te worden ingetrokken. Waarop men verbaast reageert: ja, maar u functioneerde toch perfect? Wat is in godsnaam het probleem?

Enerzijds worden aanpassingen van de persoon dus te weinig gezien, en anderzijds overschat de omgeving en zeker de samenleving de impact of functionaliteit van de ‘aanpassingen’. Dat zou verbeteren mocht de omgeving en samenleving meer inlevingsvermogen tonen, of gewoon luisteren, naar mensen met autisme zelf, naar de ‘bevoorrechtte communicatoren’ en vertrouwenspersonen (ouders, familie, partner …) of gewoon naar het eigen gezond verstand. Vandaar dat perfect inclusief functioneren dus voorlopig niet binnen handbereik ligt, zelfs al zouden veel mensen met autisme niet liever willen.

Wat wel kan, is in bepaalde situaties, de last van de handicap en het lijden dat autisme meebrengt verlichten, en rekening houden met vaak ‘schokkende’ (ongelijkmatige) capaciteiten (als gevolg van veranderingen of gewoon hormonale evolutie). Of gewoon al erkennen dat er autisme is, het bestaan ervan (en van de inspanningen, beperkingen en talenten) niet ontkennen en er niet mee lachen of spotten.

‘Perfect functioneren’ is immers niet ‘doen alsof er niets aan de hand is’.

1 Comment »

  1. In feite zouden alle mensen, wat ook hun handicap moge zijn, inclusief in de maatschappij moeten opgenomen worden. Er gaat veel talent verloren, omwille van de opgekleefde labeltjes, onbegrip en belachelijk maken. Een betere samenleving is een maatschappij waarin men respect heeft voor een ander en tracht te begrijpen waarom mensen anders zijn en niet persé hun in het gareel dwingen van de “normaal geachte” maatschappij. Het is immers maar de vraag of die drang naar bezit en die drang naar prestaties, of dat wel een normale samenleving is. Persoonlijk vind ik het “zich goed in zijn vel voelen”, veel belangrijker en veel ontspannender. Wij worden al van jongsaf geconditionneerd om zulks normaal te vinden, maar slechts weinigen voelen zich daar goed bij. Getuige daarvan zijn de enorme hoeveelheden antidepressiva die de mensen verwerken om “er bij te horen”. Een samenleving waarin iedereen de noodzakelijke basisbehoeften beschikbaar heeft (voedsel, onderdak, verwarming) laat toe dat mensen niet hoeven mee te doen in die consumptiedrang. Ieder kan dan voor zich uitmaken wat hij meer wenst om zich gelukkig te voelen. Maar wie zich gelukkig voelt met het basispakket, hoeft zich dan tenminste geen zorgen te maken om te overleven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s