‘Kunnen zijn wie je bent, dat is zomaar welkom zijn’ … autisme en ‘de warmste week’

Er zijn maar weinig momenten in het jaar dat er in Vlaanderen zoveel goede doelen blijken te bestaan als in deze week, die ‘de warmste week’ wordt genoemd. Of ze ook echt zo warm is als wordt beweerd, zou ik betwijfelen. In elk geval is deze week het absolute hoogtepunt van het ‘filantropisch’ seizoen.

Voor wie tuk is op dramatische verhalen, spectaculaire beelden op televisie en in elke hoek van het land een actie met gebak en gebraad, is het deze week echt smullen. Ook als je wil kennen maken met een van de 200 projecten, en een stukje van de welzijnssector wil leren kennen. Enkele van die projecten benoemen specifiek autisme, zoals het project ‘Ambassadeurs‘ van Sterkmakers in Autisme en de ‘Escaperoom rondom autisme’ (van de Liga Autisme Vlaanderen), maar er zijn er vast ook andere. Als je bij het zien van al dat visueel geweld eerder snakt naar minder liefdadigheid en meer beleid, al eens ‘defilantropisering’ genoemd, en liever opkomt voor minder ‘sexy’ problemen, dan blijf je deze week in de kou staan. Om er nog maar een flauwe woordspeling tegenaan te gooien.

Kunnen zijn wie je bent, wat betekent dat voor jou? Enkele lezers vonden dat ik er iets over moest schrijven. Zelf ben ik niet zo zeker of ik die vraag wil en misschien zelfs kan beantwoorden. Heel wat mensen zeggen nochtans dat ze niet kunnen zijn wie ze zijn. Dat verbaast me wel een beetje.

Ik vind het niet zo gemakkelijk om te weten of ik wel of niet kan zijn wie ik ben, en wat dat precies betekent voor mij. Natuurlijk moet ik me meer aanpassen dan goed voor me is, en kan ik dus niet zijn wie ik ben. Het wordt moeilijker als mensen het mij op de man af vragen. Als ik dan eerlijk antwoord, krijg ik toch vaak de reactie dat er nochtans van alles gedaan wordt om me ‘thuis’ te voelen. Dat is voor mij onmogelijk, want als ik thuis was, zou ik daar niet zijn, en andersom.

Het is voor mij gemakkelijker om situaties voor de geest te halen waarin ik helemaal niet kon zijn wie ik was. Als ik die vraag krijg, kan ik niet anders dan denken aan ‘Domus Dei’. Tot 2002 organiseerde het Katholieke Onderwijs in Vlaanderen een jaarlijkse lotenverkoop voor de vzw Domus Dei die met de opbrengst, en een deel van het stoelgeld van de parochies, investeringen voorzag in de infrastructuur van scholen, jeugdbewegingen en sociale projecten. Min of meer gedwongen moest je als leerling toen ofwel loten ofwel iets anders (bloemen, koekjes, je zieltje …) verkopen. ‘Domus Dei’ is misschien wel de voorloper van ‘de Warmste Week’. Ik overdrijf niet als ik zeg dat ik af en toe nog nachtmerries krijg van die actie.

Ik ken geen situatie of groep of mensen waar ik volledig kan zijn wie ik ben. Dat heeft evenveel te maken met hoe ik me voel in het gezelschap van mensen, als met het gedrag of de gedachten of de houding van die mensen. Waarschijnlijk kan ik vooral mezelf zijn als ik bezig ben met wat ik graag doe, in het moment, het liefst met denken, dansen, dieren, dingen of al doende.

In het beste geval voel ik me in andere situaties ‘welkom’. Het betekent dat ik me niet anders moet voordoen dan hoe ik mezelf op dat moment wil tonen. Dat is mezelf aanvaard voelen zonder steeds maar te moeten denken of ik ergens aan moet voldoen. Het betekent voor mij dat culturele en sociale normen in die omgeving mijn beleving positief beïnvloeden, dat ik me niet gelijkgesteld voel met stereotiepe beelden, bijvoorbeeld over autistische mensen. Ik heb dan niet de indruk dat ik bekeken word als een beeld, maar als een veelzijdig mens, waarvan geen zijde interessanter is dan de andere.

Of het nu gaat over de nadruk op beperkingen, op dankbaarheid, sociaal actief zijn of de focus op (super)talenten, in een omgeving waarin ik kan zijn wie ik ben maakt dat niet zoveel uit. Ik ben er zomaar welkom. Zonder dat ik aan specifieke verwachtingen of regels moet voldoen die voor anderen die bij mij zijn op dat moment niet zouden gelden.

Het betekent helemaal niet dat ik me volledig blootgeef, mezelf volledig loslaat. Net als iedereen waar ik graag mee omga, laat ik niet alles van mezelf zien in elke situatie. Zo ben ik, bijvoorbeeld, anders in mijn bed (waar ik mezelf volledig loslaat) dan in de supermarkt (waar ik het meest op mijn tellen let). Hoe meer ik mezelf kan zijn, hoe minder angst ik ervaar om nieuwe dingen te proberen, fouten te maken, en daarin te kunnen evolueren.

Het betekent voor mij dat ik volledig alles loslaat, want net als iedereen laat ik niet alles van mezelf zien in elke situatie, zoals ik anders gekleed ben in mijn bed dan in de supermarkt. Kunnen zijn wie ik ben, gaat voor mij samen met minder angst te voelen om fouten te maken en daarin te kunnen evolueren. Naast zomaar welkom zijn, benadert dat, kunnen groeien in fouten maken, in knoeien en prutsen, en er voorlopig iets mee kunnen doen (ook voor anderen), voor mij wellicht de essentie van kunnen zijn wie ik ben. Wat het voor jou, lezer, betekent, lees (of hoor) ik graag hieronder of elders.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.