Ik ben Emma, volgens mensen die me kennen een slimme, gedreven en creatieve vrouw van in de dertig. Sinds enkele jaren ben ik gediagnosticeerd met de autistisch spectrum stoornis. Dat betekent voor mij in grote lijnen dat ik de wereld op een heel eigen manier beleef, vanuit mezelf. Ik wil je schrijven over mijn buren. Je mag dit verhaal delen op je blog. Ik wil erbij vermelden dat ik liever niet gecontacteerd wordt. Ik schrijf dit verhaal uit dankbaarheid voor de verhalen van andere mensen op deze blog die ik graag heb gelezen.

Sinds mijn ouders verhuisd zijn naar een mooi huis op een steenworp van zee, ben ik naar hier verhuisd, een rustige buitenwijk, met huizen omgeven door bomen en fanatiek verzorgde gazons. De ‘maai mij niet’-campagnes van onze overheid, om de biodiversiteit te stimuleren, zijn duidelijk niet besteed aan de mensen die hier wonen. Als er ook maar een grassprietje opduikt, halen ze al hun veel te luide diesel grasmaaier uit en rijden dat sprietje brutaal plat. Om welke reden dan ook. Meer nog, ze vinden dat dit ook hoort bij andere mensen in hun straat en spreken hen erop aan.

Tot voor kort kenden mijn buren mij niet. Dat is logisch, want ik woon hier nog niet zo lang. Voorheen, waar ik vroeger woonde, ben ik me trouwens nooit echt goed bewust geweest dat er buren waren. Volgens mij was dat de meest ideale situatie. Buren zijn goed als je hen niet opmerkt, met dat idee ben ik trouwens ook opgegroeid. Buren moest je volgens mijn ouders en grootouders vooral met rust laten. Leven en laten leven, zoiets.

Nu heb ik altijd wel wat moeite gehad met sociale contacten, en raak ik vaak overweldigd door schijnbaar eenvoudige dagelijkse situaties. Voor mij zijn mijn routines, ritmes en voorspelbaarheid van mijn eigen huis een noodzakelijke veilige haven. Wanneer ik de deur uit ga, voelt het voor mij alsof ik een ander universum betreed, een universum waarvan de regels een kwestie van gissen (en veel missen) is. Daarnaast raak ik vaak ook overprikkeld door onverwachte prikkels waarvan ik niet kan voorspellen hoelang ze nog duren. Geen ideale situatie dus.

Tot voor kort vond ik mijn buren raadselachtig, en waarschijnlijk vonden zij hetzelfde van mij. Ik was wel eens als een oud vrouwtje dat haar buren vanachter haar gordijnen gadesloeg. Ik zag hoe ze hun leven leiden, hoe ze feestjes, barbecues en burenbijeenkomsten organiseerden. Ik merkte soms hoe de buurvrouw de ene keer een Tupperwareparty organiseerde, de andere keer de dames van de lokale boekenclub uitnodigde, en nog een ander keer een vrouw met lingerie en seksspeeltjes demonstraties gaf. Mijnheer de buurman entertainde dan weer het wijnproeversclubje. Af en toe organiseert hij ook lezingen en voordrachten. Onlangs kwam een bekend kerkjurist, ex-politicus en auteur uit Leuven spreken. Daar kwam nogal wat volk op af. En dan zijn er ook nog de buurtfeestjes, maar die gaan meestal elders door, bij de buren aan het einde van de straat, die met het zwembad, het tennisveld en de weide met hun paarden. Ik was daar trouwens niet op uitgenodigd.

Tot op vandaag weet ik nog altijd niet goed hoe ik me moet gedragen tegenover mijn buren. Het is niet dat ik niet geïnteresseerd ben in een goede relatie met mijn buren. Ik wil me graag verbonden voelen met de mensen om me heen, maar de sociale signalen en de onvoorspelbaarheid van sociale situaties zijn een obstakel die ik vaak niet kan overwinnen. Ik voel me vaak buitengesloten, geïsoleerd, anders en een vreemde eend.

Onlangs, op een warme dag in deze zomer, zat ik op mijn veranda met een kopje thee en de divinia Commedia van Dante op mijn schoot, te genieten. Tot ik merkte dat er een pakketje voor mijn deur lag. De buurvrouw zag me naar het pakketje kijken, en riep ‘ik heb het daar voor jou gelegd, het is voor jou, van ons. Nou moet ik dringend weg. Doei !’. De buurvrouw stapte in haar Mini Clubman en zoefde er als een garagist op speed onze anders rustige straat uit.

Ik knipperde even met mijn ogen en dacht dat ik het me had ingebeeld, dat de buurvrouw mij aansprak over een pakketje dat ze daar voor mij hadden gelegd, en dat van hen kwam. Het was een vriendelijk gebaar, waar ik dankbaar voor hoor te zijn, maar het zorgde ervoor dat mijn hart op hol sloeg van de angst. Wat moest ik nu doen? Straks aankloppen voor een bedankje? Even aanbellen en beleefd glimlachend hen bedanken. Of gewoon doen alsof er niets gebeurd was?

Uiteindelijk ben ik er niet toe gekomen om te reageren. Ik heb het pakje opgeraapt en op zolder gelegd, zonder te openen. Ik voel me schuldig, maar de gedachte om aan te kloppen en een gesprek te beginnen met de buren is voor mij zo overweldigend dat ik er buikpijn van krijg. Misschien ligt het aan de onvoorspelbaarheid van hun reacties, of mijn routines die erdoor overhoop gegooid zouden kunnen worden? Misschien is het angst om uitgenodigd te worden voor activiteiten, en nog meer sociale verwachtingen op mijn bord te krijgen?

Ik heb er die nacht wakker van gelegen en gepiekerd hoe ik me toch sterk kon maken om te reageren. Ik verlang zo naar een manier om me comfortabel te voelen in sociale situaties, vooral met mijn buren. Het lijken fijne mensen, ze maken niet al te veel herrie, maar tegelijk voel ik me zo ongemakkelijk om met hen in contact te treden.

Op mijn werk als ontwerpster van kledij, van hoeden en jurken, ben ik nochtans gewoon met collega’s en soms met klanten te spreken, maar dat is allemaal redelijk formeel. Ik heb die nacht niet meer geslapen, en ben begonnen te lezen over autisme en sociale communicatie, hoe ik mijn vaardigheden kan verbeteren, meer zelfvertrouwen kan krijgen en me comfortabeler voelen in sociale situaties.

Misschien ga ik binnenkort aankloppen bij een therapeut of coach om samen uit te zoeken hoe ik hier iets aan kan doen. Over mijn zoektocht, mijn reis eigenlijk, ben ik uiteindelijk ook van plan een gids te schrijven voor iedereen die worstelt met omgaan met buren (en de wijk) als autistisch persoon. Ik ben er zeker van dat er nog mensen zijn als ik die op zoek zijn naar ervaringen, inzichten en praktische tips om een goed contact te maken, zelfs als de wegen om daar te komen anders zijn voor elk van ons.