Onlangs las ik in De Standaard het inspirerende verhaal van een 31-jarige autistische man die op zijn zestiende de diagnose kreeg, en wiens reis van zelfontdekking en groei hem geleid heeft van schaamte naar trots. Het verhaal van Stijn (Vandamme), is een mooie getuigenis van hoe elk individu op zijn of haar manier omgaat met het dagelijks autistisch leven. Stijn is onder andere autisme – en inclusieambassadeur bij de InclusieAmbassade en Sterkmakers in Autisme. Hij is onder andere inclusieburgemeester van de stad waartoe het dorp waar ik woon toe behoort.

Stijn herinnert zich zijn jeugd als een tijd waarin hij vaak alleen op de speelplaats stond, zonder zich daar ooit ongemakkelijk bij te voelen. Zijn wereld was anders dan die van zijn klasgenoten, maar dat was voor hem de norm. Pas toen hij op zestienjarige leeftijd de diagnose autisme kreeg, begon hij zich een uitzondering te voelen. Het etiket “autisme” bracht aanvankelijk schaamte met zich mee, een emotie die hij voorheen niet had gekend.

Stijn beschrijft in het artikel hoe zijn brein functioneert met een “alles of niets” benadering. Voor hem is er geen ruimte voor grijze gebieden; alles is zwart-wit. Deze manier van denken heeft zowel uitdagingen als voordelen, en Stijn heeft geleerd hoe hij deze eigenschap in zijn voordeel kan gebruiken.

Opmerkelijk genoeg voelt Stijn zich vaak jonger dan hij is, stelt hij, grotendeels dankzij zijn werk bij Mediaraven, een jeugdwerkorganisatie die jongeren informeert over digitale media. Het constante contact met jongere mensen houdt zijn geest jeugdig en levendig.

Stijn deelt in het artikel in De Standaard ook openhartig zijn persoonlijke uitdagingen met sociale contacten en situaties. Hij vermijdt feestjes en sociale evenementen liever, omdat de onvoorspelbaarheid van dergelijke situaties voor hem stress bezorgt. Het openen van cadeautjes vind hij een heuse opgave, omdat hij worstelt met de verwachtingen en reacties die hierbij komen kijken.

Het verhaal van Stijn is ongetwijfeld inspirerend, maar het is natuurlijk belangrijk om bewust te blijven dat elke autistische persoon op zijn of haar manier omgaat met autistisch leven. Zo las ik op social media als reactie op de post de reactie van een zekere Sarah. Ze stuurde mij kort nadat ik het artikel gedeeld had op mijn social media een mail.

Daarin vraagt ze om ook aandacht te hebben voor andere perspectieven, en benadrukt ze het belang van begrip en ondersteuning voor diverse autistische mensen.  Sarah wijst er (terecht) op dat elk individu met autisme uniek is en dat hun ervaringen variëren. Ze benadrukt het belang van het erkennen van de diversiteit binnen de autistische gemeenschap en het bieden van de juiste ondersteuning op maat. Hoewel Stijn zich comfortabel voelt bij het vermijden van sociale evenementen, schrijft ze, benadrukt Sarah dat sommige autistische volwassenen juist elke dag hard op zoek zijn naar sociale connecties en dat hun behoeften en wensen moeten worden gerespecteerd.

Het verhaal van Stijn, en aansluitend de reactie van Sarah, zijn volgens mij mooie voorbeelden van autistische personen die hun verhaal doen, zoals er dat elke dag doen, elk op hun eigen manier, via het medium of de methode die hen het beste pas, elk even waardevol, ongeacht het aantal mensen die ze ermee bereiken. Het is één van de manieren om bij te dragen tot de eigen reis van zelfontdekking en groei van autistische mensen maar ook tot een dieper bewustzijn en groei in genuanceerde omgang van de samenleving in haar geheel met autistische mensen en al wie op een of andere manier behoort tot de neurodiversiteit.