Het is zondagmorgen. Mijn liefste is net enthousiast vertrokken naar het zwembad. In de keuken staat mijn matzwarte fluitketel op het vuur. Ik maak me klaar voor de tweede koffie van de dag. Ik open mijn mailbox en zie 20 nieuwe mails opduiken. Daarvan zijn er 10 van lezers, met interessante vragen, die ik later graag beantwoord. Vijf andere mails komen van hulpverleners en zowaar een advocaat. En dan zijn er ook nog vijf verzoeken voor reclame en samenwerking.

Eén van die mails is van mijnheer Emeric Mathis, de oprichter van de datingapp Atypiklove. Hij heeft een blog van mij gelezen: ‘Liefde in het Wilde Westen: hoe autistische volwassenen datingapps ervaren’. Hij vond mijn tekst over het wel of niet vertellen over je diagnose erg goed en bruikbaar. Daarna komt de echte reden van zijn mail: hij vraagt of ik onderaan mijn blog een link wil plaatsen. Hij wil graag dat ik link naar hún nieuwe, gratis artikel over precies dit onderwerp.

Ik heb een veel beter idee. Ik ga niet zomaar een link op mijn website zetten om reclame voor hen te maken. In plaats daarvan heb ik hun artikel (‘Vertel je over autisme of ADHD op een datingapp?’) heel goed gelezen. In deze tekst deel ik mijn mening daarover. Ik stuur de factuur later wel naar mijnheer Mathis.

Zelf ben ik al meer dan zeventien jaar gelukkig samen met Roos. ‘In mijn tijd’ (ja, ik heb al grijze haren), toen daten we al online, maar dan met msn messenger en netlog. Swipen was er nog niet bij. Toch gaat dit artikel volgens mij over een groter onderwerp: hoe maken we van onszelf (g)een simpel product voor het internet? En hoe gaan we daarbij voorbij de neiging om autisme te vermelden zonder verkeerde verwachtingen te stellen? Wij zijn immers veel meer dan alleen ons autisme.

Je diagnose als filter

Het artikel bespreekt wanneer je het beste kunt vertellen over je diagnose. Vertel je niets? Dan bescherm je jezelf tegen oordelen, maar op lange termijn kost het veel energie om je anders voor te doen. Zet je het meteen in je profiel? Dan weten mensen direct waar ze aan toe zijn, maar geef je wel veel privé-informatie bloot. Wachten tot de eerste date is ook een optie. Dan kun je eerst kijken of er een klik is.

Als ervaringsdeskundige begrijp ik dat deze tips handig zijn. Maar als schrijver schrik ik er ook van. Het artikel maakt van menselijke kwetsbaarheid een soort trucje. Je moet nadenken over wat een diagnose vertellen je kost en wat het oplevert.

Dat laat zien hoe datingapps van liefde een zakelijke deal maken. Je diagnose wordt een filter of een manier om jezelf te verkopen. Het artikel waarschuwt terecht voor mensen die je alleen maar als ‘autist’ zien. Maar omdat de tekst zo de nadruk legt op hóe je jezelf presenteert, lijkt autisme of ADHD toch een probleem dat je slim moet verkopen aan een ander.

Het stiekeme doel: reclame maken

De mail van de oprichter maakt duidelijk wat het echte doel is. Dit artikel is niet zomaar geschreven om mensen te helpen. Het is slimme reclame om beter te scoren in Google. Er staan overal knoppen in de tekst met “Word lid” en “Maak gratis een profiel aan”. Zijn mail aan mij is ook alleen maar bedoeld om meer bezoekers naar hun app te lokken via de lezers van tistje.com.

Het artikel beschrijft heel goed wat er moeilijk is aan daten op gewone apps, zoals onbegrip en vreemde vragen. Maar daarna zegt de tekst eigenlijk: “Daarom moet je onze app gebruiken.” Ze doen alsof de gewone wereld onveilig is, en hun app de enige veilige plek is. De zoektocht naar liefde wordt op die manier vooral gebruikt om geld te verdienen.

De kracht van duidelijke behoeften

Toch is het artikel niet alleen maar reclame. Wat ik er sterk aan vind, is het advies om te spreken over wat je nodig hebt in plaats van alleen je diagnose te noemen. Zinnen als “Ik hou van plannen die vooraf vastliggen” of “Na een avondje uit wil ik graag alleen zijn” werken vaak veel beter.

Een woord als ‘autisme’ is voor veel mensen vaag of zit vol met vooroordelen. In mijn leven met Roos merk ik elke dag hoe belangrijk het is om over concrete behoeften te praten. Wij wonen na al die jaren bijvoorbeeld nog steeds samen apart. En gepland gaan we samen wandelen, langs steeds hetzelfde parcours. Dat zijn geen bewijzen van mijn autisme. Het zijn bewuste keuzes die onze relatie goed doen. In een evenwichtige relatie heb je geen ingewikkelde termen nodig om aan te geven waar jouw grenzen liggen. Ook al gaan we die ook niet uit de weg.

De grens tussen echt zijn en je anders voordoen

Tot slot noemt het artikel nog iets belangrijks: het is heel vermoeiend om jezelf altijd zo goed mogelijk voor te stellen. Als je altijd je best doet om je zo goed mogelijk voor te doen, wordt een echte band moeilijk. Maar ik vraag me af of het maken van een datingprofiel, en in het verlengde elk publiek profiel op het internet, niet precies hetzelfde is. Veel mensen denken lang na over elk woord dat ze delen in hun profiel. Zeker als je weet dat je werkgever of je schoonvader-in-spé meekijkt. Is dat ook niet een manier om jezelf een beetje anders of beter voor te doen, een vorm van maskeren?

Als ik even later door mijn raam de 75+-datingclub van de lokale ouderenorganisatie voorbij zie fietsen, besef ik vooral hoe ingewikkeld maar ook hoe eenvoudig daten kan zijn. Je kunt een ontmoeting tussen twee mensen niet vangen in een kort profiel of in een computercode, maar het kan ook helpen om je profiel op te stellen zoals je wil. Een diagnose kan helpen om jezelf beter te begrijpen. Een vaardigheidstraining kan je zekerder maken. Maar in de liefde gaat het om het echte leven. Samen iets doen, samen stiltes beleven, en vriendelijk zijn voor elkaars onhandigheden en eigenaardigheid. Geen enkele app kan dat echte menselijke vervangen, hoeveel linkjes ze mij ook vragen te plaatsen op mijn website.