Herinneringen bij een aardappelmand …

aardappelmand van gogh
Mand met aardappels – Vincent van Gogh (1885)

Van kunst ken ik alleen wat mij opvalt, of te binnen valt, bij het zien, horen, aanraken, … kortom ‘meemaken’ van het werk. Wat het toont is zowel een deel van mijn wereld als de nieuwe dimensie die het werk eraan toevoegt. Toch ga ik graag eens langs in het museum, of valt mij terloops een bepaald kunstwerk op.

Deze aardappelmand op bruine achtergrond, bijvoorbeeld. Geschilderd door Vincent van Gogh, in 1885.  Toen hij nog niet in Arles, in Zuid-Frankrijk, woonde dus.  Het is een mand die mij ooit bij Het kleine museum bracht. Een klein boekje, oorspronkelijk geschreven voor kinderen. Met 150 woorden: van aardbei tot zebra, van auto tot zon. Met 150 bijpassende afbeeldingen. Gemaakt door bekende en minder bekende kunstenaars. Van Bosch tot Braque, van Van Gogh tot Hopper. Zonder geleerde uitleg erbij. Alleen het woord rechts en de afbeelding links.

Aan het begin van het boekje staat de aardappelmand. Een woord dat nieuw is voor mij. Fruitmanden, kaas – en wijnmanden, aangevuld met jam en honing … die ken ik wel. Een aardappelmand, dat is niet van mijn wereld. In die wereld worden aardappelen verpakt in netten, in plastic of in juten zakken. Ook zo’n hoeveelheid ongeschilde aardappelen zie ik zelden nog. Waarschijnlijk omdat ik zelden aardappelen eet. Het aanzicht, de textuur, de smaak, de geur, het gevoel achteraf … als ik ze opeet, is het vermengd met al wat op mijn bord ligt. Jawel, ik ben een prakker vanjewelste, en hou veel liever van pasta, (witte) rijst of verwerkte aardappelen.

Vroeger was dat wel even anders. Op de vroegste foto’s zie ik mezelf als kind mee aardappelen in de kookpot leggen. Voorzichtigjes naast elkaar. Later deed ik verwoede pogingen om die bruine schil eraf te krijgen. Met matig succes. Mijn extreme onhandigheid maakte dat ik mezelf meer schilde dan de aardappel. Of ik eindigde met een vierkante aardappel. Als ik alleen thuis ben, durf ik nog wel eens proberen zo’n aardappel te schillen. Dan snij ik de vierkant blok die overblijft opnieuw tot blokjes. Die wrijf ik in met olijfolie, laat ik op een pizzabakplaat goudgeel bakken, om ze vervolgens te beleggen met een laagje aardbeienjam of Speculoospasta. Vervolgens dien ik ze op met een glaasje heerlijk koele melk of een glas vers geperst sinaasappelsap. Ontzettend lekker.

Het schilderij van Van Gogh brengt me ook terug naar de sfeer bij grootmoeder die wel nog aardappelen uit een mand haalde, en ze met de hand schilde. Tot een gat in de nacht als het nodig was. Aardappelen stonden daar, samen met vers gevangen vis en spinazie (zonder toegevoegde room), wel eens op het menu. Ze wilden misschien dat ik Popeye wilde worden? Ik mocht dan nog protesteren, alle ogen bleven op mij gericht tot mijn bordje leeg was.

Tegenwoordig gebeurt dat manueel aardappelen schillen bijna niet meer, denk ik. Waarom zou het ook? Het vergt enorm veel tijd en in bijna elke voedingszaak zijn ongeschilde of verwerkte aardappelen te koop. De alternatieven zijn vaak populairder, goedkoper en vaak ook gezonder. Net zoals ik vlees beperk, eet ik ook meestal niet meer dan één aardappel per warme maaltijd. Bij ons komt meer pasta, rijst en soms al eens puree op tafel. Of gewoon veel groenten en een beetje vlees. Van Gogh leefde dan ook in heel andere tijden. Toen de aardappelmand nog op de bruine tafel stond, met daarrond bruine aardappelen. Zoals in het Kleine Museum. Dat ik nu weer mooi terugzet in de overvolle boekenkast.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s