Just Add Water … op – en neergang van een surfkampioen met autisme

 

just add water

Just Add Water: a surfing savant’s journey is het verhaal van de Australische Clay Marzo, een man met autisme die erg goed kan surfen. Het boek vertelt de op – maar ook neergang van Marzo in de professionele surfwereld, maar is ook het verhaal van zijn weg naar een diagnose autisme. Marzo kan maar moeilijk aarden op school en wordt veel gepest. Na schooltijd trekt hij zich op aan het surfen.

Just Add Water is een biografie die samen gaat met een film (met o.a. ook Tony Attwood). Het boek is  geschreven door een journalist die Marzo heeft geïnterviewd maar toch eerder affiniteit heeft met de (commerciële) surfwereld dan met autisme of met Clay Marzo zelf. Hoewel het grotendeels vlot leest, zijn er ook stukken met beschrijvingen van surfen of de professionele surfwereld die voor een leek onverstaanbaar zijn. Anderzijds zijn er ook uitspraken over autisme of de aspergervorm, die bedenkelijk of onterecht zijn.

In het boek komen heel wat thema’s, zowel met betrekking tot de surfwereld als met autisme zelf, aan bod, waardoor de persoonlijke ervaringen van Clay Marzo wat op de achtergrond worden gedrongen. Dat vind ik jammer omdat het idee van de beleving van een professionele surfer met autisme me aanvankelijk ertoe bracht dit boek uit te lenen. Vooral hoe iemand erin zou slagen zowel goed te zijn in sport als om te gaan met commerciële belangen en de druk die daarmee samengaat.

Hoewel het lijkt of iedereen in de omgang van Clay Marzo er alles aan deed om zijn carrière (en dus ook dit boek) tot een succes te maken, blijkt het uit te lopen op een tragedie. Het boek toont dan ook sterk de groeiende kloof die ontstaat tussen wat Marzo in gedachten heeft en wat Quicksilver – het kledingmerk waar hij een contract mee had – en alle anderen verwachten.

Clay Marzo ziet surfen als iets wat hij heel graag doet, waarin hij kan opgaan, en zichzelf kan zijn, zonder mensen om zich heen. Hij wil er steeds beter in worden, maar heeft lak aan competitie, en winnen. Als er een tastbare prijs aan vasthangt, die hij bovendien heel graag wil (zoals iets dat te maken heeft met zijn sport), wil hij wel winnen, maar niet om de roem of om veel geld te verdienen. De sponsor, daarentegen, investeert veel geld, met een terugverdieneffect in het achterhoofd en wil het imago goed houden.

Wanneer al het gedoe teveel wordt, klapt Marzo in elkaar. Hij valt  uit in wedstrijden, wordt gedumpt door zijn sponsor, heeft niet de gehoopte geldreserves verzameld en slaagt er uiteindelijk niet meer in zichzelf zonder hulp te verzorgen. Hij heeft zeker heel wat mogelijkheden, maar uiteindelijk ook heel wat beperkingen die hem parten spelen in een omgeving met veel onzekerheden en dubbele agenda’s.

Jammer genoeg lijkt de journalist daar niet mee te kunnen leven. Op het einde van het boek wordt, zoals wel vaker gebeurt in (auto)biografische autismeboeken, een positief aan genaaid dat als een tang op een varken past bij wat voorafging. Ook de quote dat iedereen met autisme het potentieel heeft om een wereldtalent te zijn in één of twee piekvaardigheden of kernkwaliteiten, lijkt meer wishfulthinking van de journalist dan de mening van Clay Marzo zelf. Marzo lijkt meer te gaan voor het leven als surfen, niet blijven zitten op het strand maar het water in, en vertrouwen hebben dat je de juiste golf te pakken krijgt. Een positieve ingesteldheid dus, op voorwaarde dat je goed kan zwemmen en er ook zekerheid is dat er redding mogelijk is.

1 Comment »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s