Hoe Jeppe op weg naar school vastliep op het station … autisme en stress

Foto van Matt Winkleft op Unsplash

 

Jeppe is 20 jaar. Hij is 1,85 meter lang. Een bonenstaak met weelderige dreadlocks. Jeppe is fervent fan van Duitse heavy metal en zodra hij maar kan zet hij zijn oortjes op en luistert ernaar op zijn oude iPod.

Jeppe draagt een lange jas met een grote capuchon die hij opzet om hem te beschermen tegen de wereld om hem heen. Hij ramt zijn beide handen diep in zijn zakken. Hij staat ongeduldig te wachten op het perron van het plaatselijk treinstation, om de trein te nemen naar zijn colleges aan de universiteit. Jeppe houdt van reizen met de trein. Al van jongs af geniet hij ervan. De enorme motoren die de rijtuigen trekken, de geur van stations … het geeft hem een erg prettige ervaring, hij voelt er zich in zijn sas.

Jeppe houdt veel minder van een rijtuig delen met andere mensen. Hij weet wel dat hij dat moet, hij is slim, begaafd zelfs, en snapt dat de spoorwegen geen rijtuig per persoon ter beschikking hebben. Het zijn vooral de geuren van de mensen om hem heen die hem storen. Die geuren zijn niet zo lekker. Ze raken zijn neus diep en scherp. Zo goed als het kan probeert hij die geuren te blokkeren. Hij moet zich op de treinrit zelf concentreren, heeft zijn autismecoach hem gezegd, en geurige watjes in zijn neusgaten steken als dat helpt. Toch is dat niet het enige zintuiglijke dat hem stoort. Ook de zetels in de trein voelen erg ruw aan, ze geven hem zowel een goed als slecht gevoel. Dan heeft hij nog liever de harde houten banken op het perron, die zijn tenminste duidelijk.

Plotseling pikt zijn scherp gehoor op dat de luidsprekers zoemen en de omroeper iets doet weergalmen over de perrons heen. Boven zijn muziek, kan hij de man horen afroepen, maar ook de mensen om hem heen kan hij commentaar horen geven. “De trein van 9h15 vertrekt vandaag onverwachts op perron 3B. Ik herhaal …”. Meteen stormt een groep mensen naar de trap even verderop. Ze verdringen elkaar, en banen zich een weg naar de verbindingsgang om het eerst op perron 3B aan te komen. Met bagage, huilerige kinderen, koffiekopjes en croissants. Als een zwerm mieren naar hun heuvel begeven ze zich meedogenloos naar het nieuwe perron.

Jeppe blijft intussen roerloos staan. Hij staat daar op zijn favoriete plek. Hij gebruikt die elke dag. Hij houdt nu eenmaal van precies die plek. Ze geeft hem een comfortabel gevoel, en past volgens hem precies bij zijn lichaam. Intussen ziet hij de eerste mensen aankomen op het andere platform. Ze lijken zelfvoldaan omdat ze anderen achter hen hebben gelaten, en nu een betere plaats op het perron hebben ingenomen.

Nog steeds staat Jeppe daar, op het stilaan lege perron. De trein die hij zou moeten nemen, ziet hij intussen het perron naderen. De omroeper meldt intussen zijn aankomst : “De trein van perron 3B naar Leuven en Eupen van 7u37 komt zo dadelijk aan. Deze trein stopt in …”. De passagiers op perron 3B maken zich intussen op om zo snel als mogelijk de trein op te springen en de beste zitplaats in te nemen. Jeppe blijft doodstil staan. Hij ziet de trein nu aankomen en met sissende remmen stoppen. Hij hoort de deuren open schuiven. In zijn hoofd proberen de passagiers die uitstappen zich nu door de erehaag van wachtenden te wurmen naar een trap of lift naar de uitgang van het station. Vervolgens stormen de grommende dieren van het perron de trein in, de deuren sluiten en de trein begint langzaam weg te rijden.

Jeppe ziet het vanop een afstand, nog steeds roerloos op zijn plek, gebeuren. Hij observeert elke beweging, en blijft stil kijken hoe de drukte wegtrekt. Nadat alles om hem heen gekalmeerd is, knippert hij, zucht diep en draait zich langzaam om. Hij heeft weer eens de trein gemist. Morgen zal het misschien niet gebeuren, en is alles zoals verwacht. Morgen stapt hij misschien de trein in. Zoals hij gewoonlijk doet. Vandaag is het echter verkorven. Hij gaat naar huis en ligt even later in het donker op zijn bed. Binnenin schreeuwt alles het uit, maar aan de buitenkant blijft het muisstil. Hij heeft er een hekel aan het toe te geven dat zijn autisme voor een groot stuk zijn leven bepaalt.

Vandaag is het wel weer gebeurd, hij kan niet anders dan dat toegeven.  Het was eigenlijk iets heel eenvoudig. Gewoon een trein die op een ander perron aankomt. Geen ‘ingewikkelde’ economische wet, geen voorspelling van hoog – of laagconjunctuur, geen toepassing van een of ander principe. Nee, gewoon enkele meter verder stappen. Een kleine dagelijkse gebeurtenis. Zoals een kassa in de supermarkt waar hij gewoonlijk gaat die vandaag buiten gebruik is.

Naar het schijnt, hoort hij nadien van een medestudent, heeft een steward van het station hem nog aangesproken. De man kreeg geen antwoord. Negeerde Jepper hem? Was Jeppe slechthorend? Of was hij gewoon de spot met hem aan te drijven? Niets daarvan aan, Jeppe was gewoon met verstomming geslagen dat net dit, net op dat moment kon gebeuren. Hij was die dag op weg naar de universiteit, maar is op een ‘detail’ vastgelopen en teruggekeerd. Zijn trein was op een buffer gestoten en zonder het beoogd resultaat teruggekeerd naar de veilige stelplaats. De volgende dag zou hij naar verluidt wel de colleges gevolgd hebben.

Geïnspireerd door een aantal verhalen van mensen met autisme in Autism and the Police (Jessica Kingsley, 2020) en Stim: an autistic anthology (Unbound, 2020)

3 Comments »

  1. Oh zo herkenbaar. Ik verdwaal in de drukte als iedereen gaat rennen naar ander perron. Dus ik heb me lang geleden voorgenomen om dat niet te doen maar mezelf op koffie te trakteren en de volgende trein te nemen(of hulp te vragen om op het juiste perron te komen als de volgende trein ook daar vertrekt)

    Geliked door 1 persoon

  2. Ook voor mij zeer herkenbaar… Als ik het lees klinkt het heel simpel om te doen maar in werkelijkheid word ik er zelfs misselijk van. De wereld tolt voor mijn ogen en ik probeer mij letterlijk staande te houden! Jammer genoeg kom ik zelf pas tot rust als de rust ook om mij heen is gekomen. Wat in de realiteit ervoor zorgt dat ik wel vaker zo’n situaties aan de hand heb.
    Al begrijp ik mezelf, het blijft frustrerend om zo’n ogenschijnlijke simpele dingen niet te kunnen.

    Geliked door 1 persoon

  3. Zo herkenbaar!!!
    Het volgende verhaal over jeppe zou kunnen zijn:
    Hoe jeppe op weg naar huis werd aangehouden door de beveiliging geen idee had waarom en dit thuis pas 2 dagen later kon vertellen

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.