‘Wat is een ‘foute’ vriend(in)?’

Volgens mij is het zeker niet zo dat iedereen uit is op vrienden of vriendschap. Of toch niet bewust in de zin dat ze er systematisch naar op zoek gaan. Er zijn natuurlijk wel mensen (met en zonder autisme) die graag vrienden willen of vriend willen zijn.

Vriendschap hoeft niet maar heeft ook positieve kantjes

Vriendschap vraagt behoorlijk wat energie, die je inderdaad voor veel andere, misschien wel leukere dingen kan gebruiken. Maar er zijn ook wel wat positieve kanten aan.

Het zorgt bijvoorbeeld voor meer veiligheid en minder kwetsbaarheid in de samenleving, en mensen op wie je kan terugvallen als je een keuze moet maken waar je zelf eens niet zelf uitgeraakt. Bij mij groeit vriendschap meestal uit gedeelde passies, en is het sociaal contact eerder bijkomstig. Maar het kan natuurlijk best zijn dat je liever het gezelschap van dieren hebt.

Spectrum van vriendschap

Een echte vriend(in) onderscheidt zich volgens mij van een sympathisant (iemand die interesse toont via facebook of twitter of een blog), van een kennis (iemand die ik in levende lijve ken maar geen vaste band mee hebt  of geen langdurig contact of activiteiten mee onderneem) en van een valse vriend (iemand die enkel neemt en niet geeft). Sommige mensen met autisme lijken bovendien valse vrienden omdat ze nogal functioneel denken, maar als je daarbij doordenkt zijn ze meestal wel echte vrienden.

Op de vraag wanneer een vriend ‘fout’ is, hangt volgens mij af van de mate waarin ze iets van je proberen te verkrijgen, je leven op termijn lastiger of onaangenamer maken (schulden krijgen, te maken krijgen met politie of justitie, onder druk gezet worden). Wanneer mijn gemoedsrust of zelfstandigheid er op vermindert of mijn leven in gevaar komt, vind ik het tijd om te breken.

Het is niet eenvoudig dat meteen aan te voelen, maar ik vind het zelf toch belangrijk een aantal ‘rode vlaggen/knipperlichten’ te hebben om op tijd de vriendschap te verbreken. Dit zijn mijn knipperlichten, je kan ze overnemen of er zelf ontwikkelen. Want misschien ligt dit wel voor iedereen anders.

Wanneer ik voor mezelf besluit te breken met vriendschap

Als mensen uit mijn omgeving waar ik altijd goed mee ben overeengekomen of die ik vertrouw het bij herhaling zeggen of afhaken.

Wanneer een zogenaamde ‘vriend’ over mij roddelt of praat als ik er niet bij bent of dingen zegt die niet waar zijn of vertrouwelijk zijn en die ik maar indirect te weten kom. Wanneer iemand mezelf schuldig doet voelen voor iets wat ik niet ben of niet gedaan of gezegd heb.

Als iemand mij ongewenst aanraakt of fysieke of psychische grenzen overschrijdt en niet ophoudt als ik hem of haar daartoe vraag, Als iemand zeer open vertelt/is over zijn/haar leven op de eerste ontmoeting.

Tot slot: ook neurotypicals hebben vaak erg foute inschattingen van hun vriendenkring

Het blijft wel moeilijk iemands bedoelingen te weten. Echt zeker weet je dat nooit, zeker omdat de contextblindheid (bij mij toch) vaak parten speelt. Maar ook bij neurotypicals kan het behoorlijk fout lopen op vlak van inschatting van vriendschap. Als dat een troost kan zijn.

3 Comments »

  1. Ik ben net weer een vriendschap verloren. Op voorhand ben ik altijd bang bij het idee dat je vriendschappen kan verliezen maar eens het zo ver is merk ik dat er veel minder stress is en er ruimte vrij komt voor andere dingen. Vriendschap is inderdaad heel inspannend.

  2. Ik heb moeite met vriendschappen. Op de lagere school was ik degene die altijd langs de kant stond om toe te kijken hoe de anderen zich vermaakten, maar ik kan me niet herinneren dat ik er zelf problemen mee had dat ik altijd alleen was. Of dat anderen problemen hadden met mij omdat ik alleen was. Dat kwam pas toen mijn moeder me aanspoorde om met de andere kinderen te gaan spelen. Dat het niet normaal was om altijd alleen te zijn. Ik heb het geprobeerd maar voelde me er niet gelukkiger door. Ik vond het vreselijk om de moeten doen wat een ander bedacht had en daar dan weer achter aan te moeten lopen. Daar ben ik dan ook heel snel mee gestopt.
    Ik heb in mijn jeugd welgeteld één vriendin gehad die een jaar of twee mijn vriendin bleef. Daarna groeide zij op en had waarschijnlijk meer contacten nodig dan ik had. Ik groeide op en bleef liever alleen.
    Ik ontdekte dat ik ook het talent had om “foute” vrienden aan te trekken. Een vriendschap is voor mij fout als ik vergeet mijn eigen belangen in de gaten te houden en dus alleen maar bezig ben met een ander. De relaties die ik gehad heb waren eigenlijk alleen “foute” relaties. Het grote probleem is dat ik gewoon niet in wil zien dat een vriendschap of relatie echt totaal “fout” is voor mij.
    Ik heb drie echt hechtere vriendschappen gehad die na 20 jaar verwaterden toen ik verhuisde naar mijn moeder die op een plaats woont die wat moeilijker te bereiken is. Die vriendschappen ging ik aan onder de voorwaarde dat ik niet gedwongen werd in situaties die ik niet aan kan (ik wist toen nog niet dat ik autistisch was), maar het is zo moeilijk om jezelf aan je eigen voorwaarden te houden. Zo kan ik absoluut niet tegen mensen die onverwacht bij mij langs komen. Alles moet sowieso altijd voorbereid worden, en ik moet van te voren weten wat er gaat komen. En ze moesten er ook geen probleem van maken als ik echt contact af en toe niet zag zitten omdat ik op dat moment last heb van een “informatie-overload.” Op zo’n moment was ik dan overbelast en had ik echt geen behoefte aan mensen. Natuurlijk had niemand daar enige boodschap aan. Ik begreep het in die tijd zelf niet eens want een diagnose in het autistisch spectrum zou nog twintig jaar op zich laten wachten. Zo ging ik ook wel eens mee uit of de kroeg in. Maar na verloop van tijd ben ik daar maar mee gestopt omdat ik me als een kat in een vreemd pakhuis voelde en totaal uitgeput was als ik weer thuis was. Dan had ik twee dagen nodig om bij te komen.
    Ik kan me nu achteraf voorstellen dat vriendschap met iemand als ikzelf betekent dat een ander zich net zo erg aan moest passen als ikzelf. Dat probeerde ik te compenseren door er wel te zijn als er echt iets met die mensen aan de hand was, als ze hulp nodig hadden. Maar daar ben ik wel wat te ver in doorgeslagen. Op gegeven moment hing ik avond aan avond aan de telefoon naar problemen te luisteren. Of was ik voor Sinterklaas aan het spelen in geval van financiële problemen. In het begin voelde ik me wel gevleid dat ik ze kon helpen, maar op gegeven moment – zeker toen ik zelf diep in de problemen zat en daar geen luisterend oor voor vond – werd het alleen maar luisteren naar anderen gewoon vervelend. En dat was voor mij het moment waarop mijn vriendschappen echt “fout” begonnen te worden, Want weten dat een vriendschap “fout” is is één ding, er mee stoppen was voor mij heel wat anders. Vandaar dat die verhuizing de uiteindelijke genadeklap in onze vriendschap was en ik dat niet zo vreselijk vond.
    Wat ik van vriendschap op facebook moet zeggen weet ik niet. Ik heb het geprobeerd, met familieleden, met collega’s, oud-klasgenoten. Ik heb zelfs geprobeerd om contact te hebben met twee van die oud-vriendinnen waar ik die hechte vriendschap mee had, maar het is me niet gelukt om al die contacten goed te houden. Waarschijnlijk ligt dat aan mij. Op dit moment heb ik op facebook “het beste” contact met mensen die wat verder van me af staan zoals collega’s en oud-klasgenoten. Bijna al mijn familie en die vriendinnen heb ik er weer af gegooid. Dat klinkt misschien heel hard en volkomen gestoord, maar ik vond geen rust meer en was er dag en nacht mee bezig. Nu voel ik me weer wat meer in balans. Ik denk dat ik me er maar bij neer moet leggen dat “echte” vriendschappen voor mij niet weggelegd zijn. Daar staat weer tegenover dat ik de hele dag kan teren op de begroeting van een wildvreemde man of vrouw die zijn of haar hond in het park hierachter aan het uitlaten is.

  3. Als ik als neurotypical naar mijn vrienden kijk weet ik dat Facebook vrienden vaak een heerlijke bron van steun kunnen zijn en tevens veilig. Omdat ze op afstand zitten kunnen ze niet zo eenvoudig kwetsen en als ze dat wel doen, zijn ze met één klik ont-vriend. Daardoor zou je ze geen vrienden willen noemen want ook ik ben van mening dat een vriend iemand is die meer voor je betekent dan een paar woorden op je laptop of een dikke duim op iets wat je zelf schrijft. Toch ben ik blij met ze want zonder hen had ik weinig vrienden. Misschien ben ik wel niet zo neurotypical als dat ik zelf denk… Bij mij is vertrouwen van mensen het grootste struikelblok en dat maakt Facebook vrienden echt een stuk eenvoudiger te handelen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s