Mythes over (mensen met) autisme op de werkvloer …. autisme en werk

werkvloer

  1. “De meeste mensen met autisme werken in een beschermd circuit, er is altijd een of andere vorm van begeleiding naast hen op de werkvloer nodig om te zien dat ze geen ongelukken uithalen.”

    Het klopt volgens mij niet dat de meeste mensen werken in een beschermd circuit, of dat mensen met autisme in hun werk altijd een of andere begeleiding op de werkvloer nodig hebben.
    Sommige mensen met autisme geven zelfs leiding aan of begeleiden werknemers in hun werk. Er zijn waarschijnlijk heel wat mensen met autisme, en andere beperkingen (verstandelijk, psychisch) die in een centrum of voorziening werken.
    Overigens staan er in de cijfers over arbeidsongevallen of fouten op de werkvloer niet meteen labels bij. Mensen met autisme zijn doorgaans vrij minutieus bezig met hun werk en ongelukken zijn volgens mij lang niet alleen de fout van de werknemer.

  2. “Werk is goed voor mensen met autisme, het maakt hen sterker en fitter.”

    Het staat buiten kijf dat kansarmoede door werkloosheid niet goed is voor mensen, zeker niet voor mensen met autisme. Werken en daarin kunnen opbloeien als werkkracht en als mens heeft in veel gevallen ook positieve effecten voor het persoonlijk leven en de algemene ontwikkeling.
    Niettemin is het erg kort door de bocht te zeggen dat werk goed is voor alle of zelfs de meeste mensen met autisme, en hen sterker en fitter zou maken, wat die termen ook mogen suggereren. Lang niet alle mensen met autisme komen door hun werk meer met anderen in contact, of leren hun leven beter organiseren of hun grenzen verleggen.
    Werk is dus, ook bij mensen zonder autisme, lang niet altijd ‘empowerend’, een stimulans om zelfstandiger en meer oplossingsgericht te worden, of om hun sociale leven uit te breiden.
    Zelfs als er rekening wordt gehouden met iemands autisme (of dat wordt beweerd), kan het zijn dat iemand met autisme verkommert in een betaalde deeltijdse of voltijdse baan.
    Bij iedereen met autisme heeft werk een andere betekenis, en er moet gezocht worden naar een goed evenwicht tussen verwachtingen vanuit de samenleving, mogelijkheden die iemand heeft en wat iemands bestaanskwaliteit kan verbeteren. Zodat mensen met autisme niet langer gepest, vernederd, uitgebuit of misbruikt worden op de werkvloer, wat nu nog een vaak onderschat probleem is.
    Mensen met autisme verdienen meer kansen op werkbaar werk maar als blijkt dat werk niets bijbrengt of integendeel iemands zelfbeeld of bestaanskwaliteit afbreekt, mag er niet blijvend gestimuleerd worden om in een betaalde baan te blijven of steeds te veranderen. Werk is dus zeker niet zaligmakend en het medicijn voor alle kwalen.

  3. “Mensen met autisme die werken zijn, uitzonderingen niet te na gesproken, altijd mannen. Vrouwen met autisme werken niet of hebben eigenlijk een andere diagnose (een of andere neurose – of psychosegevoeligheid)”

    Er zijn inderdaad heel wat meer jongens en mannen met autisme met een diagnose autisme. Niettemin zijn er ook heel wat vrouwen en meisjes met autisme, zodat de term ‘uitzonderlijk’ fout is.
    Bovendien werken er vermoedelijk nog veel meer vrouwen dan mannen met autisme die om allerlei reden niet als persoon met autisme doorgaan. Uitspraken doen over iemands diagnose als je niet geschoold bent om die diagnose te stellen is niet alleen onmogelijk, het is vaak ook kwetsend voor de persoon in kwestie en diens omgeving.

  4. “Mensen met autisme hebben steeds een verstandelijke beperking en hoeven uiteraard niet te werken, dat kan je hen en de samenleving helemaal niet aandoen.”

    Behalve dat autisme niet steeds samen gaat met een verstandelijke beperking, zijn er best wel wat mensen met verstandelijke beperkingen (al dan niet met autisme) die, meestal met een of andere begeleiding, een betaalde baan hebben.
    Net zoals er mensen met autisme zijn met een behoorlijke begaafdheid die op een alternatieve wijze werken. Veel hangt af van de arbeids – en sociale vaardigheden, of er op de arbeidsmarkt ruimte is voor iemands arbeidsprofiel, en of er rekening kan worden gehouden met de specifieke talenten die iemand heeft.

  5. “In ons bedrijf ken ik geen mensen met autisme. Ik weet zeker dat er geen autisten in ons bedrijf werken. Dat is dus niet iets wat wij moeten weten. Bovendien: ik ben een vakman, ik ben goed in mijn vak, maar ik kan toch niet met elk akkefietje, dwerg, autist of mongooltje, rekening houden. wat voor ons telt is dat de klant tevreden is.”

    Tenzij u helderziende bent op vlak van mensen met autisme herkennen op het eerste gezicht of na observatie, is het niet mogelijk om iemand met autisme te herkennen, louter door mensenkennis of ervaring met ‘moeilijke gevallen’. U kan dus nooit met zekerheid zeggen dat er geen mensen met autisme in uw bedrijf werken.
    Ik ben het ermee eens dat het belangrijkste in het werk eruit bestaat de klant tevreden te stellen (en winst te maken in functie van investeren, zowel in mensen als in productiemiddelen). De meeste mensen met autisme die werknemer zijn willen dat ook, en zijn meestal erg gesteld op kwaliteit afleveren en taken goed uitvoeren. Toch is het belangrijk dat werkgevers en collega’s, net zoals ze dat reeds doen met anderen (met meer maatschappelijk aanvaardde beperkingen), rekening houden met iemand met autisme. Ook door eerlijk en opbouwend te zijn als iemand u vraagt uw collega met autisme te beoordelen op wat hij of zij goed of minder goed doet.

  6. “Mensen met autisme hebben buitengewone en speciale talenten, zoals razendsnel rekenen, tellen, sorteren, observeren en analyseren. Die moet je binnen halen en zo goed mogelijk exploiteren binnen je bedrijf.”

    Sommige mensen met autisme hebben inderdaad van die ongewone en uitzonderlijke piekvaardigheden en talenten. Toch vind ik het een onterechte veralgemening om te stellen dat alle mensen met autisme van die vaardigheden hebben. Bovendien hebben mensen die zulke vaardigheden wel hebben ook behoorlijk wat drempels om tot het werk te komen en werk te behouden.
    Ze zijn vaak het slachtoffer van het zogenaamde “Bill Gates-syndroom”. Dat houdt in dat sommige mensen met een bepaald curriculum werk vinden maar het snel verliezen, omdat een werkgever hen vergelijkt met Bill Gates na het horen dat ze autisme of asperger in combinatie met een bepaald informatica-diploma hebben. Terwijl blijkt na ze na een tijdje ook nog enkele mindere kanten hebben, die niet passen in het Bill Gates-plaatje.
    Kijk dus liever naar de specifieke talenten, kennis en vaardigheden van elke persoon (met of zonder autisme) die solliciteert en zie de vermelding van autisme als een teken van inzicht en uitnodiging om mee te denken over hoe u kan bijdragen tot een langdurige positieve werkrelatie met meerwaarde voor uw bedrijf of organisatie.

  7. “MENSEN MET AUTISME die kunnen werken hebben doorgaans meer kwaliteiten te bieden dan anderen. Daar moeten we op focussen, niet op waar ze last mee hebben. Dat moet maar naast de werkvloer een plaats krijgen.”

    Uiteraard heeft iedere persoon met autisme een aantal kwaliteiten, vaardigheden en kennis waarin iemand goed is, in een omgeving waar hij of zij niet vooral bezig is zich aan te passen of om te gaan met een overvloed aan stresserende zintuiglijke en sociale prikkels. Als er in artikels, boeken en beeldvormingscampagnes wordt gesproken over de kwaliteiten van mensen met autisme, gaat dat vanzelfsprekend niet op voor iedere persoon met autisme. Net zomin als alle vrouwen evengoed zijn in ‘typische kwaliteiten’ die aan vrouwen worden toegeschreven.
    Zo zijn sommige mensen met autisme goed in praktische problemen oplossen, andere blinken uit in geconcentreerd werken, nog anderen zijn heel loyaal, … maar lang niet alle mensen met autisme hebben alle kwaliteiten in dezelfde mate. Daarnaast hebben mensen met autisme ook kwaliteiten die niet echt autismegerelateerd zijn, of zijn ze beter in recuperatie, coping, een plaats geven met hun autisme in hun leven of een evenwicht vinden in de verhouding werk-gezin-vrijetijdsleven, afstand-nabijheid of grenzen-uitdagingen aangaan.
    Daarnaast hebben mensen met autisme, net als anderen (zonder autisme), beperkingen, waarvan sommige autismegerelateerd zijn en andere eerder niet. Die verdwijnen niet zomaar als iemand met autisme gaat werken, of het bedrijf binnen komt. Net zoals mensen zonder autisme ook hun werk soms naar huis nemen, en hun thuis naar het werk. Bij mensen met autisme moet er dus ook ondersteuning op de werkvloer mogelijk zijn, in de mate dat zij dit zelf wensen, en zonder dat het werk in gedrang komt.

  8. “MENSEN MET AUTISME hebben per definitie een voorsprong op technische vaardigheden (zoals ict, IT, technische analyse en uitvoerende technische kwaliteiten). Die kan je beter niet in een creatieve, administratieve, sociale of onthaalfunctie plaatsen.”

    Sommige mensen met autisme zijn zeer goed in deze technische vaardigheden, maar anderen zijn net heel goed in het creatieve, en er zijn ook mensen met autisme die voor de klas staan (een sociale functie), aan huis mensen verzorgen of ondersteunen in hun dagelijks leven, of divers ander sociaal, commercieel, taalgerelateerd, psychologisch, cultureel of creatief werk doen.
    Het is onterecht veralgemenend om te zeggen dat mensen met autisme alleen goed zouden zijn voor technische analyse of als schermpjestuurder, in informatica of in functies waar wiskundige of wetenschappelijke kennis voor nodig is. Het zijn ook vaak geen uitzonderlijke of savant vaardigheden, maar een of ander specialisme verkregen door hard werk, inzet en doorzettingsvermogen.
    Uiteraard zijn er, net als bij mensen in het algemeen, functies die mensen met autisme, door hun autisme of door andere persoonlijke eigenschappen, niet zullen liggen, maar het beeld van een autist als nerd of geek is volgens mij onterecht en onrechtvaardig.

  9. “werkgevers moeten mensen met autisme aanwerven omdat ze hard werkende genieën zijn die zonder morren doen wat hen gezegd wordt en met veel plezier overwerk doen, soms zelfs onbetaald, als je het hen maar op de juiste manier vraagt.”

    Het is volgens mij even onaanvaardbaar mensen niet aan te nemen omdat ze hun autisme vermelden als hen te aanvaarden omdat ze door hun autisme gemakkelijk te misbruiken arbeidskrachten zouden zijn. Bovendien zijn lang niet alle mensen met autisme even harde werkers, genieën of doet lang niet iedere persoon met autisme zonder morren wat hem of haar gezegd wordt.
    Net zoals andere werknemers het meest gemotiveerd zijn als ze gerespecteerd worden om hun kwaliteiten en voldoende aandacht wordt besteed aan duidelijke en gepaste communicatie, is dat bij mensen met autisme ook het geval.  Behalve dat er mensen met autisme, afhankelijk van de situatie van elk individu, met iets andere dingen rekening moet worden gehouden, dan bij mensen zonder autisme.

  10. “MENSEN MET AUTISME zijn bizarre kerels of manwijven zonder al te veel sociale vaardigheden of gevoelsexpressie, met wie het moeilijk is om samen te werken. Je weet echt niet wat je in huis haalt.”

    Er zijn inderdaad mensen met autisme, of een vorm van autisme, die er op het eerste gezicht bizar, vreemd of ongewoon uit zien of zich op het eerste gezicht vreemd uiten of gedragen. Dat kan ook het geval zijn bij bepaalde mensen zonder autisme. Het is voor niemand echt gemakkelijk om met iedereen goed samen te werken, zeker niet als er mensen bij zijn die alleen om met gelijkgestemden of mensen die op dezelfde manier communiceren of leven zoals zij.
    Het belangrijkste in werk is dat het werk goed gedaan wordt, en mensen met autisme die soms wat vreemd gedrag stellen kunnen daar vaak heel goed in bijdragen. Het is de taak van een werkgever te zien in welke mate de juiste man of vrouw op de juiste plaats functioneert, al dan niet in groep. Bedenk ook dat mensen met autisme vaak vinden dat ‘neurotypicals’ ook bizar of bazig, lui, leugenachtig of nonchalant overkomen.

  11. “autisme is in feite een zeer zeldzame aandoening, wie op de werkvloer aan komt draven met autisme heeft vooral een excuus voor egocentrisch gedrag, een uitvlucht om niet te doen zoals het zou moeten.”

    Het is juist dat autisme zeker niet bij iedereen voorkomt, en dat een diagnose noot zomaar, zonder onderliggende reden, wordt gesteld. Toch zijn er meer mensen met autisme op de werkvloer dan meestal gedacht wordt, mensen die er alles aan doen om toch maar rekening te houden met anderen om zo weinig mogelijk op te vallen en hun baan te behouden omdat die zin en structuur geeft aan hun leven. In het geval autisme wordt aangebracht als reden om een bepaalde aanpassing te krijgen, is dat vaak na lang overwegen, en dus zelden een excuus om bepaalde voordelen te verkrijgen.

  12. “Mijn collegaatje die naast mij zit op kantoor heeft naar eigen zeggen autisme. Zij kan zich prima uit de slag trekken, ze ziet er niets raars aan, ze trekt geen bekken en zo, en ook als er iets sociaal moet gebeuren doet ze dat. Waarom maken jullie dan zo’n probleem over dat autismevriendelijke? dat is gewoon een variatie op wat wij allemaal wel eens hebben, niets bijzonder.”

    Als u zegt dat uw collega – zonder verkleinwoord – die naast u zit zich prima kan behelpen, is dat vooral haar verdienste. Als ze zegt dat ze autisme heeft, is dat vermoedelijk niet zomaar, maar wil ze een belletje doen rinkelen. Misschien heeft ze er al over verteld of wou ze eerst de term laten vallen, om te zien welk beeld u had van autisme.
    Onder het ‘niet rare’ gedrag zit in veel gevallen heel wat meer dan u zou vermoeden, heel wat meer gedachten en inspanningen om zo weinig mogelijk last te veroorzaken en zoveel mogelijk goed werk te verrichten.
    Het kan evengoed zijn dat zij eenmaal thuisgekomen zichzelf voor enkele uren opsluit in haar kamer en daar ontploft, terwijl u bij wijze van spreken nog een barbecueavond organiseert voor vrienden thuis tot ’s avonds laat en daar van kan genieten. Het is wel belangrijk om in te gaan op wat uw collega bedoelt met autisme en of u op een of andere manier kan bijdragen in een betere werkorganisatie of betere communicatie, zodat het voor iedereen aangenamer wordt.

  13. “MENSEN MET AUTISME zijn tuk op repetitief werk dat anderen meestal te min en vervelend vinden. Dertig jaar ervaring heeft mij geleerd dat handdoeken vouwen, chocolade eitjes tellen, en onderdelen sorteren een kolfje naar hun hand is. Ideaal werk voor die gastjes.”

    Net zoals bij mensen zonder autisme, zijn er mensen met autisme die zich beter voelen bij bepaald, repetitief werk, maar het is volgens mij onterecht om dat te veralgemenen voor alle autisten. Het is ook niet omdat iemand autistisch is dat die geen ambities zou hebben op vlak van loopbaanplanning of geen variatie zou willen in zijn of haar werktaken. De meeste mensen met autisme hebben wel graag duidelijkheid en overzicht over welke veranderingen er aankomen, en willen meestal voldoende informatie en tijd om zich (en hun hele levensritme) daar aan te kunnen passen.  Sommige mensen kunnen inderdaad goed tellen of sorteren, maar lang niet iedereen, en niet de hele tijd.

    Geïnspireerd door het hoofdstuk over mythes over autisme op de werkvloer in Autism equality in the workplace : removing barriers and challenging discrimination van Janine Booth  (Jessica Kingsley Publishers, April 2016).

3 Comments »

  1. Weer een mooi stuk wat de problematiek op de werkvloer omschrijft… namelijk vooral vooroordelen. We zijn nog steeds niet helemaal af van de stereotypering.

  2. Een sterke blog waaruit blijkt dat jij heel wat inzicht hebt in het onderwerp. Ook erg goed en concreet geschreven. Het thema autisme en werk is de laatste jaren bezoedeld met allerlei onzin, en dat mag wel eens veranderen. Jij geeft daar een mooie aanzet toe.

  3. Wat ik storend vind is dat mensen zonder autisme moeten oordelen over mensen met autisme en daarbij uitgaan van hun eigen maatstaven. De eend beslist wat goed is voor de eend maar hij heeft te maken met een kip, En daarom werkt het, mijn inziens, vaak niet.
    Mooi artikel overigens!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s