‘Waarom aardig zijn als je het niet wil zijn?’ … autisme en etiquette

aardig-zijn

Jasmine (49), een vrouw met al enkele jaren een diagnose autisme, mailt me allereerst haar dank voor mijn blog  (‘die mij al veel heeft geleerd’) en heeft tevens een vraag. “Telkens ik in gezelschap ben, wordt ik aangemaand eens een beetje aardig te zijn, niet zo chagrijnig of zuur uit de hoek te komen” schrijft ze.

“Terwijl ik mezelf de aardigste mens vind die er rond loopt, en de anderen een stel hypocrieten die zich aardig voordoen maar het niet zijn. Welke raad kan je mij geven in deze situatie? Moet je aardig zijn als je het niet bent en zo ja, waarom dan? Je lijkt me een verstandige kerel, je weet daar vast raad mee. Of ben ik gewoon een zeurkous?”.

Alvast hartelijk bedankt voor je vraag, Jasmine, en tegenover mij ben je alvast geen zeurkous. Ik vind je vraag niet zo eenvoudig om te beantwoorden. Ik vind het alvast positief dat je in gezelschap bent, dat je tussen mensen komt. Zo stel je je onvermijdelijk bloot aan kritiek, ook al is die niet altijd terecht, maar anderzijds: alleen mensen die niets doen kunnen niets fout doen.

Met zulke kritiek kan je volgens mij twee dingen doen: je kan het wegwuiven of je kan er iets mee doen. Ik kies meestal voor de tweede weg. En ik probeer de anderen niet over één kam te scheren. Het zou me verwonderen mocht echt iedereen zich anders voordoen dan hij of zij is.

Moet je aardig zijn als je het niet bent? Volgens mij hangt dit af van de situatie. Soms is het nodig, soms is het levensnoodzakelijk en soms hoeft het niet.

Zelf vind ik het lastig aan te voelen in welke situatie welke mate van aardigheid – wat ik zie als vriendelijke beleefdheid of kunstmatig liefdevolle bejegening – nodig is. Daarnaast is aardig zijn best vermoeiend als het niet in je zit. Op momenten dat ik erg vermoeid ben, kan ik bijvoorbeeld niet aardig zijn, of het is zo kunstmatig dat het slecht overkomt.

Toch probeer ik zo aardig mogelijk te zijn tegen mensen. Enerzijds omdat ik het zo geleerd heb, thuis en op school. Anderzijds omdat ik graag heb dat mensen aardig tegen me zijn, ook al hebben ze een hekel aan me. Ik zie hypocrisie ook niet altijd als iets negatief, maar soms als kledij of als make-up van iets dat minder mooi is.

Concreet communiceren hoeft niet te leiden tot confronterend of conflicterend communiceren. Hoewel ik het moeilijk vind het anders te zeggen of mezelf anders voor te doen, heb ik in loop van mijn leven wel steeds geprobeerd niet te hard en soms wel hypocriet te zijn. Liefdevol, ook al verdient de ander dat naar mijn gedacht niet echt. Of, als het me teveel werd, een ander gezelschap op te zoeken. Dat me neemt zoals ik ben, en dat door mijn communicatiestijl heen kijkt naar wie ik ben. Zo’n gezelschap wenst ik u dus ook toe, beste Jasmine.

4 Comments »

  1. Dit vind ik persoonlijk ook een zeer moeilijke. 20 jaar geleden was ik nog volop mezelf, i.e. met cynische, sarcastische, droge to-the-point opmerkingen. Maar daar kreeg ik in mijn werkomgevingen slechte reacties op. Mensen vonden mij grof, dachten dat ik kwaad op hen was, hen uitlachte en zo meer. Ik ben dus stilaan geëvolueerd tot een schim van mezelf. Ik durf nog amper mijn mond opendoen uit schrik iets verkeerds te zeggen of verkeerd over te komen. Ik maak al zeker geen van mijn befaamde en bekritiseerde ‘grapjes’ meer. Ik speel allerlei rollen waarvan ik persoonlijk vind dat het er vingerdik bovenop ligt dat ik een oerslechte actrice ben. Ik lig nog steeds niet goed in de groep, maar met wat geluk laten ze me met rust. Arbeids- of levensvreugde heb ik echter al lang niet meer. Ik kan niet zeggen hoe lang het geleden is dat ik nog eens echt hartelijk gelachen heb. En dan bedoel ik niet het beleefdheidslachje om de flauwe moppen van de collega’s ed., waarvan ik meestal helemaal de grap niet inzie. Ik zou een moord doen voor een soulmate die me uit mijn eenzaamheid haalt, of nog één keer in een groep terecht te komen zoals op de universiteit : een hoop hoog-intellectuele nerds met een hoek af, zoals ik.

    Liked by 1 persoon

  2. Tisje blijft zich zelf voor de gek houden en kan duidelijk Jasmine niet helpen, maar toch goed geprobeerd Tisje. Hypocrisie is een duur woord voor jezelf en anderen voor de gek houden. Tisje doet zeker d’r best.

    Suzy is oprecht met haar zelf. Jammer dat zij momenteel moet doen alsof. Jezelf voor de gek houden, laat staan anderen, zal nooit fijn voelen voor jezelf. Tenzij je, net als Tisje, het fijn vindt om soms/regelmatig je eigen voor de gek te houden en meteen ook anderen om jou heen.
    Voor Suzy een adviesje… Uit jouw laatste zin maak ik uit wat je graag zou willen. Waarom wachten en gewoon in actie komen ofwel blijven uiten wat je graag wilt. Wellicht kom je dan mensen op jouw pad die je wel aanstaat en met vrolijkheid mee om mag gaan.

    Wees trots op jouw zelf en blijf jezelf. Dat kan al moeilijk genoeg zijn als anderen graag een andere jou willen zien. Misschien moeten diegenen eens ophouden met doen alsof en hun eigen voor de gek houden.

    Zelf heb ik gemerkt dat het mij rust geeft als ik mezelf niet voor de gek hou.
    Ik mag wel anderen voor de gek houden als ik merk dat die mij zelf niet serieus nemen maar alleen hun zelf beter willen voelen in plaats van mij echt steunen / helpen.

    Like

    • Misschien helpt het om serieus genomen te worden als je begint de namen juist te schrijven (ik ben Tisje niet, wel Tistje). Ik heb niet de gewoonte te reageren op wie mijn blog niet eens weet te spellen.

      Like

  3. @ K.D. Je kunt niet alleen geen namen goed schrijven, je bent ook anderszins geen taalwonder. Op zich niet erg hoor, maar je wekt dan soms wel een beetje verkeerde indruk van wat je wilt zeggen of bedoelt.
    Ik denk dat je Tistje verkeerd begrepen hebt. Hij – het is een hij, geen zij – is juist altijd heel voorzichtig met reageren en schrijven, probeert niet op lange en/of kromme tenen te trappen. Ik vind dat heel knap, zelf kan ik dat niet. Hypocriet vind ik hem al helemaal niet.
    Tuurlijk is het goed en nodig om jezelf te zijn, maar dat kan niet altijd, helaas.
    Als je daar moeite mee hebt kun je altijd proberen je zoveel mogelijk op de vlakte te houden, als je toch in situaties geraakt waar je aanwezigheid gewenst of noodzakelijk is.
    @ Susy – houd moed meid.
    Misschien is het een troost te weten dat je één van de velen bent die zich eigenlijk niet op op z’n gemak voelt op deze wereld. Ook al lijkt het vaak of je de enige bent, dat is absoluut niet zo : aan de buitenkant kun je niet zien hoe mensen zich in werkelijkheid voelen. En de meesten laten weinig of niets blijken van hun werkelijke ik.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s