Een rode draad van talenten … VVA-congres Accent op talent, autisme werkt

verslag-vva-congres

Iedereen heeft talent, zoveel is zeker. Iedereen, dus ook mensen met autisme, in de meest diverse vormen. Al is de weg naar een goede context, een waarin die talenten tot bloei kunnen komen, vaak kronkelig en pittig. Wat opvalt in die zoektocht naar zo’n context, is de enorme veerkracht – weer terug kunnen recht krabben en creatief oplossingen vinden – van zowel mensen met autisme als de direct betrokkenen (ouders, partners, …).

De inspiratiedag van de Vlaamse Vereniging Autisme zo samenvatten is wel zeer kort door de bocht, en toch is het een van de rode draden die mij is bijgebleven.

Een andere is het overweldigende aanbod van verhalen, mogelijkheden, talenten, levenservaringen die gedeeld worden. Of het nu is door iemand die zo moedig is vooraan te spreken, of door een praatje in de pauzes of tijdens het verrukkelijke middagmaal (of in een lange rij wachtend op die maaltijd).

Het was dus nodig om keuzes te maken. Waar de ene al meer talent voor heeft dan de andere. Wat bij sommigen dus voor wat frustratie zorgde. Van sommige sprekers is de presentatie gelukkig beschikbaar op de congreswebsite.

Op die congressite kan je in pdf-formaat de presentaties bekijken van Els & Inge (‘Sterkere bedrijven dankzij kanariepietjes, spiegelaars en verbeteraars), van Kimberley samen met Frederik en John (Tips voor mensen op zoek naar authentisme), van Miriam (Doe iets moois met je talent), van Tim (Getest en goed bevonden), van Greet samen met Inge (Het smaakt naar meer), van Kris (Stevige Co, het verhaal van Davy), van Inès (Creatief ondernemen), en van Cil, Ramses & Joost (Op  mij kan je rekenen),

Gelukkig was er tijdens het congres altijd wel iemand van de VVA-vrijwilligers (de ‘Crew’) die klaar stond om te verhelderen tussen wat er gekozen kon worden. Of om te tonen waar het toilet was, waar welke zaal of aula was en waar die mensen met autisme die in de sociale sector werkten hun verhaal uit de doeken deden.

Na een voorwoord van Cis Schiltmans van de VVA, enthousiasmeerde Talentfluisteraar Luk Dewulf ons op geheel eigen wijze.

Eerder dan op tekorten wegwerken (de rode balpen-aanpak) legde hij de nadruk op benoemen en ontwikkelen van sterktes. Dit kan u bijvoorbeeld ook lezen in dit interview met Luk Dewulf, dat ik enige jaren geleden, samen met journalist Bart Van Moerkerke, mocht afnemen voor het tijdschrift van Autisme Centraal.

Een veilige omgeving, geprikkelde nieuwsgierigheid en mensen die onze sterktes zien, maken volgens Luk Dewulf het verschil. Iedereen heeft een talent, maar we hebben mensen nodig die ze voor ons benoemen: leerkrachten, ouders, partners, met of zonder autisme. Die ons overtuigend zeggen: jij kan dat goed!

Dat moment waarop iemand zegt ‘dat kan jij goed’, dat bleek doorheen de dag, in alle verhalen, een andere rode draad.

Om te beginnen kwam ik het tegen in de workshop ‘Orde op zaken, voor een lichter leven’ van een van de oprichters van B-organised: professional organising.

Kathleen, die de workshop gaf, leidde vele levens. Leraar Latijn, kinderopvang, beleidsmedewerker, LETS-vrijwilliger, cvs’er … ze was (en is) het allemaal. Tot ze op haar vijftigste uiteindelijk de diagnose ASS krijgt.

In haar workshop benoemt ze haar talenten (lesgeven, ruimtelijk inzicht, categorieën maken, dingen wegdoen), die ze ontdekte in haar beroepen. Een goede context met veiligheid, zekerheid en een collega die haar aanvult … vond ze nog niet zo lang geleden. In bijberoep (naast invaliditeit) is ze immers gediplomeerd professional organizer (na een studie in Nederland) en heeft ze stilaan het gevoel dat het goed zit.

Na de middag leerde ik Christel, een multi-talent met autisme, kennen. Sarah, van het project Mimosa (dat gepast (vrijwilligers)werk zoekt), liet een ontroerend mooie film zien waarin Christel voorlas uit haar dagboeken en vertelde over haar beroepsleven.

Ze vertelt verhalen die haar bij zijn gebleven in het vrijwilligerswerk dat ze nu doet (digitaliseren van beeldmateriaal in de Kazerne Dossin (memoriaal over Holocaust en Mensenrechten) en hoe moeilijk het was om de context te doorzien in haar beroep.  Christel, getrouwd en 2 kinderen, crashte in haar vorige beroep van communicatieadviseur. Na lange ziekte, begint ze stilaan haar talenten opnieuw in te zetten en te zoeken naar een goede context. Nu is dat vrijwilligerswerk – het digitaliseren en catalogeren van beeldmateriaal in het voormalig Joods Museum. Een zeer waardevol en authentistisch verhaal.

Laatst, maar zeker niet in het minst, mocht ik kennis maken met het even inspirerend verhaal van Lesley, een vrouw met autisme (en man en kinderen). Lesley benadrukt dat ze gewoon een mens is (‘geen buitenaards wezen of alien, die strijken niet’). Al heeft ze tijdens haar loopbaan al de ene hilarische ervaring na de andere beleefd.

Zo komt ze terecht in het kluwen van sociale verhoudingen op het werk, die niet altijd even logisch zijn. Ook de prikkelgevoeligheid en het structuurloze spelen haar vaak parten. Zodanig dat ze uiteindelijk thuis is moeten blijven met een burn-out. Al laat ze wel uitschijnen dat ze op zoek is naar manieren om haar talenten een kans te geven. Lesley heeft overigens ook een lezenswaardig artikel geschreven in het meest recente nummer van het VVA-Magazine, waar ik in een van de volgende blogs wellicht dieper op in ga.

‘Is hij dan alleen op zoek gegaan naar verhalen van vrouwen met autisme?’, vraagt u misschien af. Geenszins, want tussenin ging ik ook luisteren naar niemand minder dan Dirk Rombaut, commercieel directeur bij Passwerk. Zijn presentatie kan u ook downloaden via deze link vanop de website van de Vlaamse Vereniging Autisme.

Dirk stelde dat er geen enkele rationeel argument is om mensen met autisme te weren van de arbeidsmarkt en gaf ons een tsunami van voorbeelden van internationale initiatieven waar mensen met autisme in actief zijn. Helaas zijn verhalen over werk en autisme vaak doorspekt met frustratie en radeloosheid, en raken velen teleurgesteld in hun zoektocht naar werk.

Uit de presentatie van Dirk Rombaut blijkt dan ook dat  België vooral uitblinkt door afwezigheid van recente initiatieven voor mensen met autisme. De selectieve media-aandacht voor grote bedrijven (zoals Microsoft en SAS) die ‘aanwerven’ (maar zelden lokaal en met lange termijnvisie) is vaak misleidend.

Toch kan het heel anders. Internationaal variëren de initiatieven enorm: van dagbesteding over therapeutische invalshoek, van initiatieven opgestart door ouders voor hun kinderen of door iemand met visie, van horeca over ICT naar bloemen en harddrive-recycling.

Het gaat zelden om liefdadigheid, maar, zoals bij Passwerk, uitstekende prestaties tegen een marktconforme prijs. Volgens Dirk Rombaut gaat het erom een juiste omgeving te creëren om mensen met autisme toe te laten hun enorme toegevoegde waarde te laten gelden. De arbeidsmarkt is misschien nog niet helemaal klaar voor mensen met autisme, geeft Rombaut toe, maar er zijn een heleboel hoopgevende signalen.

Aan iedereen die betrokken is bij en met autisme om hiermee, met de verhalen en de initiatieven die al bestaan (nationaal en internationaal) aan de slag te gaan en naar een autismevriendelijker samenleving te streven. Met die boodschap in mijn achterhoofd wandelde ik, met banaan-vormige glimlach, naar huis.

Dit artikel is gebaseerd op het verslag van het congres van de Vlaamse Vereniging Autisme op 15 oktober. Dit verslag is in kortere versie verschenen in het meest recente VVA-Magazine.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s