Onlangs las ik een artikel van een Griekse academica over het belang van smartwatches in het meten en begrijpen, maar ook in het verminderen van stress bij autistische personen. Het onderzoek waarover zij verslag uitbracht, had als doel te bepalen of een smartwatch en de technologie erachter daadwerkelijk de stress bij autistische personen kunnen meten, om vervolgens deze stress te verminderen door signalen naar de dragers van het horloge te sturen. Deze signalen zouden bijvoorbeeld kunnen aangeven dat ze water moeten drinken, meer stappen moeten zetten of zich minder zorgen moeten maken. De onderzoekster gebruikte hiervoor autistische leerlingen en ook leraren die lesgeven aan autistische leerlingen (van het secundair onderwijs) als proefpersonen.

Volgens de onderzoekster is aangetoond dat 89% van de leerkrachten of anderen die lesgeven aan autistische leerlingen veel tot zeer veel stress ervaren, veel meer dan hun collega’s. Dit zou te maken kunnen hebben met het feit dat ze voortdurend hun onderwijsmethodes moeten aanpassen, die ze bovendien zelf moeten ontwikkelen, terwijl hun collega’s bij ‘gewone’ leerlingen dat niet hoeven te doen. De onderzoekster merkt op dat dezelfde vergelijking kan worden gemaakt tussen ouders van autistische kinderen en ouders van kinderen zonder autisme.

Volgens de onderzoekster ervaren autistische leerlingen ook meer stress dan hun medeleerlingen, onder andere als gevolg van hun autisme en de onaangepaste omgevingen waarin ze vaak les moeten volgen. De belangrijkste stressfactoren voor leerlingen in het secundair onderwijs zijn volgens de onderzoekster: de school zelf, huiswerk, activiteiten buiten de lessen, sociale uitdagingen, overgangen (naar een hoger jaar, verhuizen), schoolgerelateerde relaties (leerkracht-leerling, leerlingen onderling, romantische situaties), de druk om te slagen en eventueel werk in combinatie met school.

Het artikel benadrukt terecht het belang van het begrijpen van de diversiteit aan stressfactoren en het vermijden van een one-size-fits-all benadering bij het omgaan met stress. Wat voor de ene autistische persoon werkt, is mogelijk niet geschikt voor een ander. Daarom is het dragen van een smartwatch, gekoppeld aan adviesgerichte technologie, lang niet voor iedereen ideaal. Zelf heb ik zo’n smartwatch, en soms kan het dragen ervan zelfs stress veroorzaken, waardoor ik het afdoe. Het kan ook niet de bedoeling zijn voortdurend lastiggevallen te worden door signalen en constant op je pols te kijken om te controleren of je stressniveau al laag genoeg is, of dat je al voldoende stappen, trappen of calorieën hebt verbrand. Om maar te zwijgen over het gemak waarmee dergelijke smartwatches misleid kunnen worden. Met het aaien van een kat kan je bijvoorbeeld heel sportief bezig zijn.

Een van de stressfactoren die volgens de onderzoekster speciale aandacht verdient, is zintuiglijke overbelasting. Veel autistische individuen ervaren intense stress als gevolg van zintuiglijke prikkels, zowel op school als daarbuiten, zoals fel licht, luid geluid en onverwachte situaties. Het gebruik van smartwatches en bijbehorende technologie om deze prikkels te identificeren en te verminderen, zou volgens haar van onschatbare waarde kunnen zijn. Toch blijven deze smartwatches vaak beperkt in het detecteren van de verschillende soorten stress en richten ze zich vaak alleen op de traditionele stressbronnen, terwijl ze moeite hebben met het verbeteren van de toegankelijkheid en autismevriendelijkheid van de omgeving voor autistische mensen.

Het voorstel om slimme horloges en sensoren te gebruiken, roept ook zorgen op over privacy en zelfbeschikking. In het Griekse onderzoek wordt onder andere vermeld dat de gegevens die verzameld worden door de smartwatches ook kunnen worden gedeeld met betrokkenen in het onderwijs, zoals ouders, leerkrachten, directie en medische begeleiding. Deze gegevens zouden dan worden gekoppeld aan traditionele stressbeheersingstechnieken, zoals voldoende slaap, op maat gemaakte visualisaties, sport en lichaamsbeweging, kalmerende ademhalingsoefeningen, progressieve spierontspanning, ontspannende muziek, het creëren van een steungroep, een gezond dieet (met meer gewoon water, gezonde tussendoortjes en minimaal gebruik van cafeïne en alcohol) en mindfulness.

Het spreekt voor zich dat niet alle (autistische) studenten openstaan voor deze aanpak, en naar mijn mening lijkt een smartwatch niet de beste manier om hen op deze manier signalen te geven, hoewel dit de bedoeling lijkt te zijn van de onderzoekster.

Autistische individuen moeten ook controle hebben over hoe hun gegevens worden verzameld, opgeslagen en gebruikt. Dit is cruciaal om te voorkomen dat technologie wordt misbruikt om ons te controleren of te stigmatiseren. Het waarborgen van privacy en autonomie moet een topprioriteit zijn bij de ontwikkeling van dergelijke technologieën.

Hoewel technologie veel potentieel heeft om stressidentificatie en -beheer te verbeteren, is het niet alleen aan de technologie om stress te identificeren en individuele oplossingen te bieden, maar het is ook aan de maatschappij om stressfactoren te verminderen door begrip en inclusie te bevorderen.

In conclusie benadrukt het onderzoek hoe smartwatches stress kunnen meten en oplossingen kunnen bieden om stress bij autistische leerlingen die deze apparaten dragen te verminderen. Het is echter ook noodzakelijk om verder te kijken, de privacy en zelfbeschikking te waarborgen, en te werken aan een samenleving die zich bewust is van neurodiversiteit en empathie toont. Op die manier kunnen we stress voor zoveel mogelijk mensen draaglijker maken (zonder deze volledig te elimineren) en vooral de levenskwaliteit van autistische individuen verbeteren

Examining the stress level of autistic people using a smartwatch integrated with the internet of things technology / Ioanna Moraiti (Department of Greek Philology, Democritus University of Thrace, Greece), in World Journal of Advanced Research and Reviews, 2023, 19(02), 1372–1389