‘Mensen denken dat ik lieg …’

“Mensen denken steeds dat ik lieg terwijl ik hen vooral de waarheid vertel. Wat kan ik eraan doen?” Dat mailt ene ‘Paul V.’ (fictieve naam) mij. Paul is een veertiger (met autisme) die door zijn omgeving als ‘pathologisch leugenaar’ wordt bestempeld. Onterecht volgens hem. Meer zelfs, het zijn de anderen die niet naar waarheid handelen, spreken of reageren. Of toch een bepaald deel van die anderen, nuanceert hij.

Op zulke vragen een goed antwoord geven is natuurlijk erg moeilijk. Meestal antwoord ik dan ook dat ik het niet weet, maar ook waarom dat zo is. Zeggen dat ik het weet, zonder de context te kennen, zou niet eerlijk zijn. Zeggen dat ik het niet weet, zonder te zeggen waarom dat zo is, en wat ontbreekt, zou dat evenmin zijn.

Het valt me wel op dat elke keer er een voorbeeld wordt gegeven van iemand met autisme (in welke vorm dan ook) die liegt, dit vanuit het autistisch denken helemaal geen leugen lijkt. Het lijkt meer een waardeoordeel van anderen. Of het lijkt een impulsieve reactie tegenover een confronterende uitspraak, die vaak te veel waarheid bevat, veel meer dan de ander aan kan.

Ik denk dat liegen niet onmogelijk is bij iemand met autisme, maar het kost wel enorm veel moeite, en is eerder imitatie (dus komt niet van binnenuit). En er kan ook een link zijn met verstandelijke vermogens en ontwikkelingsleeftijd. Wie de werkelijkheid niet voldoende kan vatten, haalt al snel dromen, wensen en teleurstellingen door elkaar. Meestal onbewust.

Het ‘liegen’ kan wel duiden op een heleboel andere dingen, waarbij wantrouwen tegenover anderen (door een onaangepaste omgeving en/of contextblindheid of door nonchalance in vertrouwensopbouw) veel plausibeler zijn dan bijvoorbeeld een of andere bijkomende persoonlijkheidsstoornis (hoewel het kan).

Ook in momenten van onzekerheid kan het lijken of er leugenachtigheid bij komt kijken. Ingeval van onzekerheid door te hoge eisen of verwachtingen van een ander. Als die ander dan nog verwacht dat hij of zij op elk moment ‘echt oogcontact’ heeft, en daarvan afleidt of het gaat om waarheid of leugen, dan is het gauw uitgemaakt dat ik zou liegen. Terwijl ik pathologisch liegen eerder associeer met grote (zelf)zekerheid en een rol spelen.

Andere verklaringen zijn een probleem met verbeelding (ook vanuit autisme te verklaren) en extreem logisch denken. En sommige mensen met autisme zullen ook de omgeving proberen na te bootsen. Dus misschien liegt die andere ook wel. En als de ene daarmee weg komt, waarom de andere dan niet ?. Ook al lukt het vaak maar zeer gekunsteld.

Een schijnbaar ‘liegen’ kan zelfs verklaard worden door het te letterlijk nemen van bepaalde sociale vaardigheden. Dat overkwam mij in elk geval toen ik pas enkele trainingen had gevolgd, en die probeerde toe te passen. In een poging niet te direct te zijn, verzeilde ik dan in het andere uiterste: omfloerst spreken. Met als gevolg de reactie ‘ik vind dat je liegt’.

Helaas is het enige wat mensen uit de omgeving van een ‘liegende autist’ weten te zeggen: ‘you liair, liair, pants on fire’ (de vinger wijzen dus).

Zie het liegen dus niet als negatief maar als een signaal dat je als omgeving (als partner of als ouder of als mede-autist) nog veel werk hebt aan de vertrouwensrelatie.

Ga op zoek naar inzicht in de persoon die zou liegen. Breng jezelf ertoe het woord ‘leugenaar’ niet lichtzinnig te gebruiken, de kans dat je zelf liegt is veel groter. En vooral probeer in dialoog proberen te gaan met die mens met autisme.

Als mensen mij ‘leugenaar’ zouden noemen is het ook vaak een taalprobleem, een gevolg van teveel vertrekken van veronderstellingen door de anderen. Leer dus de taal in plaats van de ander te bestoken met beschuldigende woorden.

4 Comments »

  1. Ik herken wel veel. Ik ben nog aan het denken hoe het probleem bij mij juist ineen zit, maar wat ik wel al weet is dat als ik een overdaad aan sociale contacten heb, dan loop ik daarin verloren. Ik weet niet meer wat ik tegen wie heb gezegd, maar ik weet ook niet meer wat ik moet zeggen of antwoorden als mensen me iets vragen. Het is dan alsof ik tilt sla, of alsof ik elke voeling met mezelf verlies. En mensen hebben dan de neiging om te blijven doorvragen, om druk uit te oefenen zodat je toch maar iets zegt. Dan gebeurt het dat ik eender wat zeg, maar meestal probeer ik dan te zeggen wat ik denk dat de ander wil horen. Dat laatste is eigenlijk bijna een onmogelijkheid. Ik weet niet wat de andere wil horen. Dat vul ik dan maar even zelf in. En dan zeg ik dingen die ik beter niet zeg en waarvan ik soms zelfs achteraf helemaal niet meer weet dat ik het gezegd heb… Ik vind het wel een moeilijk probleem. Liegen is het in de verste verte niet. Het is tilt slaan omdat ik mijn overzicht over de te veel en te frequente sociale contacten verlies. Als ik maar sporadisch iemand moet zien en het is een rustig contact (niet teveel gepraat ineens), dan is het probleem er helemaal niet. Dan geraak ik mezelf niet kwijt.

    Like

  2. Wegens pijn- en andere problemen een tijdje geleden dat ik jou blog nog gelezen heb. Maar! Hoe herkenbaar over liegen en niet-liegen van onze 2 kinderen.
    Onze zoon is zondag 18, meerderjarig dus geworden. Voor Fr. en mij toch een moment om bij stil te staan. Hij zal absoluut niet fietsen door het leven, maar hij kan die wereld buiten autisme echt wel aan. Nu 6de informaticabeheer en concrete plannen om software te studeren.
    De dochter, 14, tja, afwachten. En dit zeg ik niet omdat ze autisme heeft, zeker niet. Persoonlijk denk ik dat ze zo in de knoop zit met zichzelf, dat ze niet goed weet wat gezegd tegen wie dan ook.
    mvg
    Greet

    Like

  3. Oh, ja vergeten te zeggen dat onze zoon nooit of te nimmer zal liegen.. Hij is zo betrouwbaar dat we hem moeten helpen leren “liegen” om zich staande te houden in de nt-jungle. Enfin hij is 18, meerderjarig en is zeer goed in staat om zijn eigen beslissingen te nemen.

    Like

  4. Whaha autisten zijn vaker te eerlijk, en omdat ze regels van gedrag leren, als ze liegen merk je dat niet. Wat is liegen? Voor mij is liegen al als je niet eerlijk bent, voor andere wanneer er onwaarheden gesproken worden maar dat betekend weer dat je informatie die er toe doet mag achter houden. In mijn situatie is dat al oneerlijk. En hier zit de kloof tussen autisten en andere. Dus in mijn ogen weten autisten vaak beter wat normaal is dan de meeste [normale] mensen. Pak onze democratie, Ik noem het een democratuur. Het woord verklaard me emotie al, Dan kan je je afvragen wie liegt? Ik weet net als vele dat juist dictators via de wet hun mening uiten. Hierbij is de wet dus altijd kwetsbaar voor. Enja wat zien we? Tja.
    Dusja hoe kan je van mensen die in een leugen geloven, nou verwachten dat ze autisten snappen?
    Ik weet wanneer ik respectloos behandelt word omdat ik daar richtlijnen voor heb, en als mensen die overgaan ben ik ook niet te beroert om me ongezouten mening te geven, Maar wees recht voor de vuist met de hart op de tong.
    Er zijn duizenden verhalen van autisten die bv weten dat ze respectloos behandelt worden maar dat niet aan andere uitgelegd krijgt, Ik hoe der dan ook van als ze me een gek noemen, dit duid alleen dat ze iets tegen gekomen zijn dat ze niet begrijpen. En daarmee is het handig te leren zaken in context te zetten en te weten welken mensen wel houdbaar zijn en welke je beter kan afstoten. Niks zo moeilijk om voor autisten bij knipperlicht mensen te zijn.
    Ik kan je zeggen als een autist zijnde, werk aan jezelf. Het punt is dat andere reageren op jou gedrag, verander je gedrag en andere veranderen mee, Er zijn geen mensen etc die jou kunnen vertellen wat goed is, dat kan je zelf het beste voelen en als je je best doet om je goed te gedragen dan zal je merken dat je zowel sterker staat, en minder problemen ervaart. Als iemand jou een leugenaar noemt terwijl je het niet bent dan laat het links liggen. Er zijn belangrijkere problemen dat je druk te maken over meningen van andere, wees goed en vertrouw daarop. Hetzelfde met liegen, dat ligt laag. Zorg gewoon dat je zo eerlijk mogelijk blijft en situatie waarbij dat niet kan moet je gewoon vermijden. Dan stinkt het toch ergens, vroeg of laat.
    Eerlijk zijn wilt niet zeggen dat je elke vraag maar eerlijk moet beantwoorden. Je hoef niet eens een vraag te beantwoorden, daar begint het mee. Je hoeft niks te zeggen tegen mensen die het toch niet begrijpen of juist het negatieven uit je woorden wilt halen, ontwijkt dit soort gasten of stoot een bal terug met de vraag waarom ze dat vragen. Werp een schild op tegen hen die je toch niet begrijpen, ik heb veel moeite gedaan maar als een mens iets niet ziet, dan zal hij/zij het waarschijnlijk eerst eens moeten ervaren voor ze het snappen. Deze ervaring is niet voor derde om zo te geven. Ieder heeft zijn eigen levenspad. En dus niemand is perfect zo jij ook niet. Ik kan je alleen adviseren naar jezelf te kijken, naar de optie die je zelf hebt en hoe jij met je gedrag te veranderen weer een effect hebt op andere. Wie en wat je bent weet je zelf het beste, ik kan jou alles wel noemen, maar zolang jij weet wie je bent, zal dat je vastigheid geven. Daarom wees eerlijk, zoek die gene ook op waar tegen je eerlijk kan zijn, hun zullen je geen leugenaar noemen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s